مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
آرشیو وبلاگ
      اینترنت و جهان و جامعه مجازی (فرهنگ و سياست و اقتصاد اينترنت و جامعه و جهان مجازي)
ترفند های نرم افزای و فناوری اطلاعات نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - دوشنبه ٥ اسفند ۱۳۸٧

بی تردید ارائه ترفند های نرم افزاری و ترجمه و توضیح کاتالوگها نرم افزار ها و ارائه خدمات آموزش های پایه و سیستم و عامل و ابزارها و نرم افزارهای کاربردی و تشریح نقشه سایت ها به جای خود ارزشمند و بخشی از فناری اطلاعات محسوب میشوند، اما ....

  نظرات ()
تالیا و ایرانسل و همراه اول و اپراتور سوم و بقیه که خواهند آمد نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - یکشنبه ٢٩ دی ۱۳۸٧

وقتی تالیا وارد بازار شد، امیدهایی برای رقابت ایجاد شد. ولی رقبا نیز از ابتدا نه رقیب جدی بودند و با فعالیتهای رقابتی و غیر انحصاری آشنا بودند و نه شرایط مناسبی برای رشد داشتند.
ایرانسل نیز با مشارکت مالی بخش های عمومی و غیر خصوصی شکل گرفت و با سرمایه گذار خارجی خود تا حدی بهتر عمل کرد ولی با افزایش کاربرانش دچار افت محسوس سرویس شده است به طوری که در یک استقرای جزئی و ساده این موضوع احساس میشود که بازارش را به تدریج از دست میدهد.
در این میان همراه اول با شرایط انحصاری و پشتوانه هایش و کاهش قیمت و هزینه  و پوشش گسترده اش موقعیت بهتری نسبتا به رقبا دارد. موضعی که برای ایرانسل که این همه هزینه کرده است غیرقابل تحمل است. تالیا نیز که تقریبا در رقابت حضوری ندارد و منتظر تغییر شرایط و احتمالا واگذاری مجوز فعالیتش یا بدست آوردن یک شریک قدرتمند خارجی برای حضور موفق تر است.
فعلا و احتمالا اپراتور سوم خصوصی باید بر پروژه های شکست خورده ی رقبای غیر همراه اول فعالیت خود را بنا کند.
برگزاری نظر سنجی های گسترده در باره عملکرد اپراتورهای مختلف قدم مهمی در محک زدن محبوبیت واقعی آنان است.

  نظرات ()
در بازار فناوری اطلاعات نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ۱٥ آذر ۱۳۸٧

چون خروجی دانشگاهها در این رشته زیاد است
مصرف به آن اندازه نیست
از رشته های دیگر نیز به این زمینه وارد میشوند
برای ورود به بازار
باید به حوزه هایی وارد شد که
رقابت کم است
و مزیت نسبی در آن حوزه ها داریم

  نظرات ()
تدوین قوانین در بخش فاوا مهمترین چالش ICT است نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - دوشنبه ۳۱ تیر ۱۳۸٧

لینک مصاحبه:

تدوین قوانین در بخش فاوا مهمترین چالش ICT است ... بخش اول مصاحبه با اکو نیوز


تهران - خبرگزاری اقتصادی ایران
اکونیوز: مدیرعامل پرشین بلاگ گفت: تدوین قوانین در بخش فاوا مهمترین چالش ICT است

 دکتر مهدی بوترابی مدیرعامل سایت پرشین بلاگ (ارائه کننده سرویس وبلاگ) در گفتگوی اختصاصی با خبرگزاری اقتصادی ایران به پرسشهای مختلف در زمینه فناوری اطلاعات پاسخ گفت که بخش اول آن را مشاهده می کنید

 مهمترین چالشهای موجود حوزه ICT چیست؟

تدوین قوانین و برنامه های توسعه ای در بخش فاوا (فناوری اطلاعات و ارتباطات) به نحوی که در هماهنگی و ارتباط کامل با برنامه های توسعه سیاسی و اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی کشور باشد.

بعلاوه  به این بخش در بهترین حالت بصورت انتزاعی و با گرایش به حوزه های مخابراتی توجه شده است در حالیکه فاوا در تمامی عرصه های جامعه و توسعه آن موثرند.

  ایران در زمره کشورهای پرکاربر اینترنت در آسیاست و در منطقه رتبه نخست را داراست. ولی ضریب نفوذ دسترسی به اینترنت عملا از ضریب نفوذ بسیاری از کشورهای همجوار خود پایین تر است چرا و به چه دلیل؟ راهکار رفع آن چیست؟

آن بخش از اینترنت که به کاربران و مردم مربوط است، شاهد پیشرفت و رقابت موفق در سطح جهان است و آنچه که به دولت و برنامه ریزی دولت مربوط است، شاهد عقب افتادگی نسبت به کشورهای دیگر هستیم. دلیل این امر نیز تصدی گری دولت در بخش فناوری اطلاعات است که امیدوارم با تصویب سیاستهای عمومی اصل 44 و اجرای واقعی آن شاهد کاهش مداخلات دولت باشیم.

از لحاط زیرساخت با استانداردها چقدر فاصله داریم؟

اگر بخواهیم دقیقا فاصله ها را در تمامی حوزه ها مشخص کرد، از عهده بنده خارج است. بدون آمار و جداول مقایسه ای مناسب نمیتوانم در این زمینه اظهار نظر کنم. البته میتوان گفت که مهمترین نکته در این زمینه استفاده از تخصص و مدیریت کارآمد است. این شرط نخست است.

شعار دولت الکترونیک چه زمانی محقق می شود؟

زمانی که در طرحهای مرتبط با دولت الکترونیک به رفع نیاز کاربران عمومی اولویت داده شود و طرح ها دقیقا مرتبط با نقش تعریف شده دولت در برنامه های پنج ساله توسعه کشور باشد. شاید دو اقدام مهم در این زمینه که انجام شده است، صدور کارتهای سوخت و خدمات کارتهای الکترونیکی بانکها در مقیاس چند میلیونی است. البته اتوماسیون فعالیتهای اداری سازمانهای دولتی نیز بخشی از فعالیت های قابل ذکر است. موضوعی که از نظر مجریان طرح دولت الکترونیک اولویت نیز داشته است.

بیشترین تاثیر ICT در کدام حوزه بوده؟

فناوری اطلاعات و ارتباطات بیش از همه بر گسترش جهان بینی و اندیشه جوانان ایرانی تاثیر گذاشته است. این تاثیر  با وبلاگستان فارسی و جوامع مجازی ایرانیان و وبگردی  ارتباط مستقیم دارد.

توسعه شبکه های مخابراتی شاید موفق ترین بخش از فعالیتهای فناوری اطلاعات و ارتباطات در دولت های سازندگی و اصلاحات و نهم محسوب میگردد.

 به گفته وزیر مخابرات سرعت 128k برای کاربران کافیست. به نظر شما اهداف ما با این سرعت تحقق پیدا می کند؟ و از گردونه رقابت جهانی حذف نمی شویم؟ ( با این توصیف که در سطح جهان دسترسی به اینترنت پرسرعت و باند پهنای بالا جزو طرحهای زیرساخت به حساب می آید)

این نکته که وزیر محترم فناوری ارتباطات گفته اند موضوعی غیرقابل دفاع و مغایر با برنامه توسعه پنجساله کشور و مصوبات دولتهای پیشین  است که توسط کارشناسان پاسخ داده شده است.

 بطور نمونه مصرف پهنای باند اینترنت برای کودکان و نوجوانان به جهت لزوم استفاده از  فیلم و کلیپ و صوت و  تصویر و گرافیک حجیم تر ، بیش از مصرف متعارف اساتید دانشگاه است که از اینترنت برای دانلود فایلهای متنی استفاده می کنند. این استدلال که چون اساتید به پهنای باند زیادی نیاز ندارند پس دیگران نیز ندارند، نوعی تمثیل خطاست. بعلاوه حتی اساتید و محققان از سرعت پایین و عدم دسترسی مناسب به اینترنت راضی نیستند.

 وضعیت و بستر ICT و اینترنت با توجه به مسایل فرهنگی و جامعه سنتی ایران چگونه ارزیابی می کنید و استراتژی مناسب در این زمینه چیست؟ برای رسیدن به ایده الها چه راهکاری ارایه می کنید؟

در مجموع و در مقایسه با بخش های دیگری که در اختیار دولت است، فناوری اطلاعات رشد بهتری داشته است. بخصوص در بخش مخابرات و زیر ساخت ارتباطی. این رشد در مقایسه با نیاز کشور و یا رقبای خارجی مناسب نبوده است ولی به نسبت دیگر فعالیتهای دولت ها قابل قبول تر است.

شاید مهمترین استراتژی در فاوا(ICT)   تلفیق خردمندانه و دوراندیشانه ی رویکردهای این حوزه با رویکردهای تمامی حوزه های دیگر توسعه کشور اعم از اقتصادی و فرهنگی و سیاسی و اجتماعی باشد. چیزی که مسئولیت آن متوجه سازمان مدیریت و برنامه ریزی بود.

 فرهنگ سازی و آموزش در حوزه ICT چگونه و توسط چه ارگانی باید انجام گیرد؟

وبلاگستان بیشترین سهم را در این زمینه بازی کرده است. کسانی که از این مسیر به سطح مناسبی از آموزش کاربردی دست یافته اند بسیارند. شاید اکثریت کاربران اینترنت از همین مسیر به توانایی امروزی خود  در استفاده از اینترنت رسیده اند. آموزشگاههای کامپیوتر و اینترنت نیز نقش قابل توجهی داشته اند. صدا و سیما نیز در معرفی تهدیدات اینترنت نقش هدفداری داشته است ولی به حوزه های اثباتی آن بصورت متمرکز کمتر پرداخته است که میتواند در این زمینه تجدید نظر کند. البته به دلیل نفوذ فناوری اطلاعات و ارتباطات در لایه های زندگی امروز ما ، خود به خود در رسانه ها نیز شاهد معرفی این مسائل و فرهنگ سازی مربوطه هستیم.

 آینده ICT را در ایران چگونه ارزیابی می کنید؟

بهتر از گذشته ان شاء الله. البته راه کار اصلی آن تغییر نگرش مدیریت کلان کشور است. موضوعی که بسیار کند اتفاق می افتد و به همین دلیل است که در بسیاری از موارد این تغییر نگرش با تغییر مدیریت همراه خواهد بود.

 حتی بودجه فناوری اطلاعات با نگاه توسعه کاربری و بودجه تکفا حذف شد که تاثیرات منفی بر توسعه فناوری اطلاعات داشت. چه باید بکنیم؟

کاهش توجه به فناوری اطلاعات در سه سال اخیر بیش از آنکه یک تصمیم از سوی دولت باشد، یک بی تصمیمی و سرگردانی و لذا تا حد زیادی بی تعمد و ناشی از عدم شناخت است. این موضوع یکی از عوارض تغییر دولت اصلاحات به دولت نهم بوده است. تغییر دولت سازندگی آقای هاشمی رفسنجانی به دولت اصلاحات آقای خاتمی نه تنها مانع فعالیتهای مصوب قبلی نشد، بلکه حمایت بیشتری نیز از تصمیمات قبلی شد. مثلا تصمیم به راه اندازی پروژه فارس جنوبی (عسلویه)  و اقدامات اولیه در دولت آقای هاشمی رفسنجانی، در دولت اصلاحات مورد تایید قرار گرفت و  با سرعت زیاد پیاده سازی شد. همینطور در بخش های دیگر توسعه اقتصادی کشور، به نوعی دولت اصلاحات تداوم دولت سازندگی از نظر اقتصادی بود. در حالیکه  سیاستهای اقتصادی و فعالیت های دولت فعلی طبق اعلام مکرر ریاست محترم جمهور و بقیه مسئولان ارشد دولتی، از جهات زیادی متفاوت با دولتهای گذشته است. این یک واقعیت است که بر عرصه های مختلف تاثیر خود را گذاشته است.

 نقش سازمانهای آموزشی و پژوهشی (مانند آموزش و پرورش و آموزش عالی) در حوزه ICT چیست؟ توانسته اند در امر آموزش  و پژوهش موفق عمل کنند؟

رشد واقعی جامعه با منابع و مدیریت دولتی بدست نمی آید. بر عکس با منابع و مدیریت بخش خصوصی ایجاد میشود. تحلیل ضعف بخشهای دولتی در این زمینه چندان نتیجه بخش نیست و بعلاوه نیازمند در اختیار داشتن آمار و تهیه جداول مقایسه ای است. در دید کلان، سیاستهای عمومی اصل 44 که از سوی مجمع تشخیص مصلحت تصویب و توسط مقام معظم رهبری ابلاغ شده، بستر مناسبی برای دور نگهداشتن دولت از دخالت در امور اجرایی بویژه در حوزه فاوا است تا این وظایف بتدریج  به بخش خصوصی واگذار شود.

 تدوین طرح جامع ICT با هدف ساماندهی فعالیتهای سازمانها چه دستاوردهایی را به همراه خواهد داشت؟

پیش شرط تدوین و اجرای مناسب طرح های عملی فناوری اطلاعات و ارتباطات تغییر نگرش مدیریت موجود در این زمینه است.

 محورهای پیشنهادی در تدوین سیاستهای کلی ICT چیست؟

مهمترین محور آنست که فناوری اطلاعات و ارتباطات را نباید صرفا بخشی مانند باغداری یا گردشگری دید. حوزه فاوا در تمامی بخشهای زندگی انسان و جامعه عمیقا موثر است. مهمترین محور پیشنهادی، نگاه مسئولانه و تخصصی به فاوا است.

  در حوزه ICT، اقدامات موازی توسط سازمانهای مختلف انجام می گیرد. نتیجه عمل چیست؟

اتلاف منابع انسانی و مالی و از دست رفتن فرصتهای رقابتی در جهانی که هزینه غفلتهای امروز را نسل آینده باید بپردازند.

 چه اقدامی برای بهبود وضعیت انجام دهیم؟ 

تقویت عقلانیت در تصمیم گیری ها.

 مدیریت و راهبری حوزه ICT در اختیار چه ارگانی است؟

ظاهرا بیشترین نقش را وزارت فناوری ارتباطات و اطلاعات دارد.

 ما شاهدتصویب و ابلاغ قانونها و سیاستگذاریهای زیادی بودیم . ولی در اجرای قوانین ICT عقب مانده ایم. علت چیست؟

در مباحث تئوریک و علمی دانشگاهی و یا حوزه هایی که نقش آفرین آن مردم یا بخش خصوصی هستند، رشد خوبی داشتیم.  اگر سیاستهای مختلفی ابلاغ و پیگیری میشود ناشی از فقدان رویکرد واحد و صحیح است که باید در سطح مدیریت کلان کشور حل و فصل شود.

 در عصر کنونی و در صورت تحریم ایران در این حوزه، وضعیت اقتصادی و .... ایران چطور می شود؟

تا کنون نیز محدودیتهای زیادی از سوی غربی ها برای شرکتهای ایرانی ایجاد شده است. اقدامات خردمندانه میتواند موجب کاهش خسارات شود.

پایان بخش اول مصاحبه

  نظرات ()
بعنوان مدیر گروه سایتها نگاهم به وبلاگ کاملا تجاری است نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ۸ اسفند ۱۳۸٦

لینک مطلب:

فرزانه نزاکتی -وبلاگ عرصه جدیدی است که همزمان با دیگر نقاط جهان در ایران نیز مورد توجه قرار گرفته است. کمتر کسی است که قدم به دنیای مجازی گذاشته باشد و با وبلاگ ناآشنا باشد. نتایج یک پایان نامه در این باره نشان می دهد که 42 درصد از کاربران اینترنت در خاورمیانه، ایرانی هستند و حدود 70 درصد از این کاربران نیز دارای یک تا دو وبلاگ هستند. وبلاگ یا بلاگ ترکیبی است از دو کلمه وب به معنای شبکه جهانی و لاگ به معنای گزارش روزانه یا روز نوشت; یاداشت هایی که در وبلاگ نوشته می شوند، ممکن است خاطرات شخصی، خبر، مقالات علمی و هرگونه مطلب قابل نگارشی باشند. فضای وبلاگ برخلاف فضای سایت غیررسمی و با ادبیاتی خودمانی است. قالب وبلاگ به عنوان فضای متعلق به فرد شناخته شده است که از یک پیوستگی پیام برخوردار است.
 تعداد وبلاگ ها در ابتدا بسیار اندک بود، زیرا تنها کسانی این امکان برایشان میسر بود که دانش ساخت یک وب سایت را به صورت حرفه ای داشتند، اما در سال 1999 با راه اندازی چندین سرویس رایگان و ارزان قیمت، تعداد وبلاگ ها ناگهان رو به افزایش نهاد. ما اکنون با یک رشد کمی و کیفی انفجاری وبلاگ ها مواجه هستیم به گونه ای که شروع 100 وبلاگ در سال های 1996 و 1997 به 50 میلیون وبلاگ در سال 2005 تبدیل شده است.پدیده وبلاگ نویسی در ایران نیز برای نخستین بار در سال 1380 آغاز شد. نخستین وبلاگ فارسی در همین سال توسط سلمان جریری و پس از وی حسین درخشان راه اندازی شد. یک سال بعد، اولین سرویس وبلاگ نویسی ویژه فارسی زبانان در وب سایت پرشین بلاگ در ایران آغاز به  کار کرد. در حال حاضر پنج بلاگ سرویس یا سایت اصلی ارایهدهنده خدمات رایگان  وبلاگ  نویسی فارسی بر روی اینترنت وجود دارد: پرشین بلاگ، بلاگفا، میهن بلاگ، بلاگ اسکای و پارسی بلاگ. البته به این آمار باید سایت بلاگر که زیر مجموعه گوگل است و سایر وب سایت های خارجی که امکان فارسی نویسی به کاربران می دهند نیز بر لیست اضافه کرد.بنابراین نکته مهمی که نباید فراموش کرد این است که در حال حاضر وبلاگ نویسی نیاز به دانش فنی کمی دارد و به همین دلیل است که در میان جوانان ایرانی با هر سطحی از تخصص، وبلاگنویسان فعالی دیده می شود. به طور کلی، ایرانیان استعداد شگرفی در زمینه تولید محتوا در فضای وبلاگی از خود نشان داده اند. کسب رتبه چهارم وبلاگ نویسی در سالهای 1383 و 1384 و دارا بودن رتبه 12 در سال 1385 بر طبق آمارهای مستند سایت های رصدکننده اینترنت مستندی بر این مدعاست.وبلاگ از این نظر که دسترسی به ابزارهای تولید، توزیع و مصرف فرهنگی و در نتیجه مشارکت فرهنگی را ارتقا» می دهد، یک امکان برای توسعه فرهنگی خوانده شده است. این رسانه همچنین می تواند با فراهم آوردن زمینه برای دسترسی همگانی و برابر و امکان مباحثه در همه امور، حوزه عمومی را گسترش دهد. حتی بعضی از نظریه پردازان معتقدند که اینترنت خود یک حوزه عمومی نوین که می توان آن را "حوزه عمومی مجازی یا سایبر" نامید، به وجود آورده است.اما آن چه در ایران کمتر کسی به آن توجه می کند، وجه اقتصادی کار در فضای وب و به خصوص وبلاگ است. آیا تا به حال از خود پرسیده اید که هزینه های بلاگ سرویس ها چگونه تامین می شود؟ به عبارت دیگر منابع درآمدی سایت هایی که خدمات وبلاگ را بصورت رایگان ارائه می دهند چیست؟ مدیران بلاگ سرویس ها با چه هدفی به این زمینه روی آورده اند؟ برای پاسخ گفتن به این پرسش ها و آشنایی با زمینه های کاری یک بلاگسرویس ایرانی، به سراغ دکتر مهدی بوترابی، مدیر گروه سایت های پرشین بلاگ، رفته ایم. وی فارغ التحصیل دکترای تاریخ با گرایش تاریخ ایران پیش از اسلام از دانشگاه تربیت مدرس است. دکتر بوترابی در حال حاضر صاحب چند شرکت تجاری و فعالیت اصلی اش در زمینه فناوری اطلاعات(IT) است. حاصل این گفتگو را در زیر می خوانید:
با بازکردن صفحه اصلی پرشین بلاگ این جمله به چشم می خورد که "پرشین بلاگ بزرگترین جامعه اینترنتی ایرانیان"; آیا این جمله هنوز هم شعار پرشین بلاگ است؟
- این شعار اولیه پرشین بلاگ بوده است. می دانید که پرشین بلاگ در خرداد ماه 1381 تاسیس شد. من اواخر سال 82 به این تیم ملحق شدم اما از آن پس نیز در جهت تحقق این شعار تلاش کردم چون مورد علاقه بنده نیز هست.
تعریف شما از جامعه اینترنتی چیست؟
- در اینترنت معمولا وبلاگ اجتماع یا جامعه نیست. در زمانی که پرشین بلاگ فعال شد، این شعار مهمترین مرکز تجمع اینترنتی را نشان می داد. به دو تعبیر این شعار همچنان درست است: اول این که در هیچ بلاگ سرویسی تعاملات اجتماعی به اندازه پرشین بلاگ نیست. تعداد گردهمایی هایی که اعضای پرشین بلاگ برگزار می کنند شامل جشنواره و نشست و مراسم و... چندین برابر بلاگ سرویس های دیگر است. دوم اینکه پرشین بلاگ صرفا یک بلاگ سرویس نیست. داخل آن سرویس های دیگری قرار داده شده است مانند سرویس آماری پرشین استت. همه بلاگ سرویس ها، استت خود را از جای دیگر می گیرند اما صدها هزار وبلاگ مشتری خدمات آماری گروه سایت های اینترنتی پرشین بلاگ هستند.
ممکن است درباره نسخه جدید پرشین بلاگ هم توضیح فرمایید؟
- نسخه جدید پرشین بلاگ که روی دامنه com.MyPersiandlog  ارائه شده است، مجهز به سیستم های جدید و قابل رقابت با سرویس های خارجی وردپرس و بلاگ اسپات است. سرعت لود این سیستم بالاست و قالب ها و طرح های جدید و متنوعی دارد. این سیستم از نظر مدیریتی و کار تخصصی محصول تقریبا دو سال کار یک تیم چهار نفره است که بیشتر از یک هفته است  بر روی دامنه اصلی ir.Persiandlog قرار گرفته است . تیم فناوری اطلاعات و ارتباطاتی که مدیریت آن را برعهده دارم، از سال 70 تا کنون تجربه کار گروهی و شرکتی دارد و سعی کرده ایم از تمام این تجارب به نحو احسن استفاده کنیم. با راه اندازی این نسخه، رقابت با سرویس های خارجی معنا پیدا می کند.
ظاهرا خود شما هم وبلاگ نویس فعالی هستید. چند وبلاگ دارید و در چه زمینه هایی می نویسید؟
- بله چندین وبلاگ دارم. در وبلاگی به نام اینترنت ایده ها و مطالبم درحوزه IT را می نویسم. در وبلاگ اکرنه عقاید شخصی و سیاسی ام را می نویسم. وبلاگ طنز نیز دارم و در مورد هم تباران تاجیک نیز مطلبی در وبلاگ پامیران مینویسم. در بعضی وبلاگ های گروهی مانند وبلاگ ویسپوران و منجی نیز به عنوان عضو مهمان گاهی مینویسم.
در حال حاضر چه تعداد وبلاگ در پرشین بلاگ وجود دارد؟
- تا کنون یک میلیون 200 هزار ID و چند صدهزار وبلاگ فعال در پرشین بلاگ ثبت شده است. البته می دانید که دامنه ما سرقت شد و این برای یک سایت ضربه ای نهایی است اما پرشین بلاگ از این بحران سرافراز بیرون آمد هر چند نتوانستیم دامنه را پس بگیریم ولی به آینده مطمئن تر از گذشته ایم.گروه سایت های ما روزبروز فعالتر می شود، به طوری که الان پرشین استت بیش از 400 هزار کاربر دارد.همچنین مای پردیس که ده ها هزار عضو دارد و در ماه گذشته دو بار بالاترین رکورد خود را شکسته است. وبلاگ های همکاری داوطلبانه یا فنز نیز که باشگاه طرفداران پرشین بلاگ است و سایت تودی لینک را سایت تکنوراتی در زمره سایت های برتر معرفی کرد.
تعداد بازدیدکننده های پرشین بلاگ چقدر است؟
- تعداد بازدید ماهانه پرشین بلاگ بالغ بر ده ها میلیون نمایش است که به همین جهت در زمره پر بازدید ترین سایت های فارسی است و البته گروه سایت های پرشین بلاگ بزرگترین گروه سایت های فارسی زبان است.
فعالان عرصه بلاگ همیشه از مشکلات مالی گلایه داشتهاند. شما چطور؟ پس از سرقت دامنه با مشکلات مالی چطور کنار آمدید؟
- مشکلات مالی پرشین بلاگ پس از سرقت دامنه، قطعا بیشتر شده است. کار کردن در بخش خصوصی در ایران سخت است. در زمینه IT و وب سخت تر و در زمینه بلاگ سرویس واقعا سخت تر است. ما موقعیتی داریم که دائما در حال تغییر است چه از نظر نیرو و چه سرمایه و شرایط اجتماعی و غیره.
ماهیت دموکراتیک وبلاگ چطور؟ آیا آزادی بیانی که در وبلاگ نویسی وجود دارد هم باعث اخلال در پیشرفت کار شما می شود؟
- خیر. درست است که جو در مورد وبلاگ حساس شده است اما این از نظر اقتصادی اهمیت ندارد. مهم این است که بازار هنوز در این زمینه بالغ نشده است و باید تلاش جمعی سایت ها در این زمینه ادامه یابد.اقتصاد پرشین بلاگ به انتخابات و مسائل سیاسی هم ربط دارد. اگر جو امید به آینده در بین بلاگرها ایجاد شود بر فعالیت های خود می افزایند و برعکس ناامیدی موجب مهاجرت مغزها و قلب ها و قلم های دیجیتال می شود.
در حال حاضر درآمد پرشین بلاگ تنها از طریق تبلیغات است؟
- بله. مهمترین بخش از درآمدهای پرشین بلاگ، تبلیغات است. الگوی درآمدی پرشین بلاگ از راه ترافیک است که از این طریق بازاریابی الکترونیک و نمایش بنرهای تبلیغاتی صورت می گیرد. انجام تبلیغات برخی از دیگر سایت ها نیز از منابع درآمدی ماست.
برخی از وبلاگ ها با وارد نمودن کدهای خاص، تبلیغات روی وبلاگ را حذف می کنند آیا آن ها را می بندید؟ یا لااقل اخطار می دهید؟
- خیر. با وجود اینکه برخلاف پروتکل ماست، چون تعداد آنها اندک است با آن ها کاری نداریم و فعلا اقدام خاصی انجام نمی دهیم.
مخاطب هدف تبلیغات وبلاگ کیست؟ به عبارت دیگر تبلیغات براساس چه منطقی روی وبلاگ قرار می گیرد؟
- ما برای این کار یک سیستم تبلیغاتی داریم. در حوزه IT همه کارها مستشاری است چرا که این دانش در خارج از کشور تولید شده است و قواعدی دارد و ما فقط در بخش هایی از آن می توانیم بومی سازی کنیم. این سیستم هدایت تبلیغات;  بنرها را بصورت تصادفی روی وبلاگ ها قرار می دهد. ولی امکان آن را نیز دارد که بر اساس محتوای هر وبلاگ تبلیغات خاصی را به آن اختصاص دهد یا بر اساس مکان مخاطب تبلیغات خاصی مثلا مربوط به انتخابات مجلس در یک استان یا شهر را نمایش دهد.
به عنوان مدیر سایت، نظر شما درباره همخوانی آگهی با محتوای وبلاگ چیست؟
- قطعا بهتر است که آگهی با محتوای وبلاگ همخوانی داشته باشد. ما قبلا برای آگهی هایی مثل فروش کتاب چنین کاری کرده ایم اما بازار هنوز چنین امکانی را نمی شناسد. در عین حال در وبلاگ تبلیغ بصورت برندینگ اتفاق می افتد و توجه به این نکته نیز لازم است که برندهای خاص و عام داریم و کسانی که فعلا از اینترنت برای بازاریابی استفاده می کنند با مخاطبان عام برخورد می کنند.
به نظر می آید که تنوع آگهی های پرشین بلاگ کم است. در بسیاری از وبلاگ ها آگهی یکسان است. آیا در پذیرش نوع آگهی محدودیتی دارید؟
- خیر. اگر هر وبلاگ را چند بار رفرش کنید دامنه آگهی های درون وبلاگ مشخص می شود. در مورد صفحه اول هم همین طور است اما تنوع آن کمتر است. در صفحه اول بعضی از مشتریان ما صد در صدی هستند یعنی تمام مدت نمایش داده می شوند. بعضی دیگر 50 درصدی یا کمتر هستند که تغییر می کنند. این بر اساس خواست مشتری است. گاهی اوقات تبلیغات یک مشتری به چشم نمی آید که به دلیل کم بودن تعداد نمایش در ظرف عظیم وبلاگ های فارسی است. معمولا توصیه می شود که مشتریان کمتر از 20 تا 30 هزار بار نمایش در روز سفارش ندهند چون آگهی شان کمتر دیده می شود.
قیمت هر آگهی در پرشین بلاگ چقدر است؟
-1 تا 2 تومان برای هر بار نمایش.
به عنوان آخرین سئوال، نگاه شما به عرصه وبلاگ بیشتر اجتماعی و سیاسی است یا تجاری؟
- نگاهم بعنوان مدیر گروه سایت ها به پرشین بلاگ یک نگاه کاملا تجاری و اقتصادی است. هر چند به عنوان یک وبلاگنویس یا پژوهشگر ممکن است دیدگاه های اجتماعی و سیاسی و علمی نیز داشته باشم.
  نظرات ()
فرصت های تجاری در حوزه فاوا نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - یکشنبه ٢٧ فروردین ۱۳۸٥

در زمینه فاوا(فناوری اطلاعات وارتباطات) فرصت های همکاری تجاری بین ایرانیان داخل کشور با سه حوزه متفاوت قابل مطالعه و اثربخش است:
۱. با ایرانیان خارج کشور. بعنوان بازار و همکاری تجاری.
۲. با کشورهای عراق و افغانستان و تاجیکستان.
۳. با کشورهای آذربایجان و بحرین و کویت و لبنان و سوریه و عربستان و بقیه کشورهای خلیج فارس.
در شرایطی که نقدینگی دولت به صورت ارز است و امکان تبدیل آن به ریال محدود و خطرات نگهداری آن در بانکهای خارجی با شرایط فعلی سیاست خارجی زیاد است شاید یکی از راه حل های مناسب سرمایه گذاری روی فعالیتهایی است که ایرانیان در خارج از کشور انجام میدهند. بخصوص در حوزه فاوا که مزیت نسبی داریم.
جزئیات این موضوع را امیدوارم به زودی ذیل همین یادداشت اضافه کنم.

  نظرات ()
در باره وبلاگ نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ٢٥ فروردین ۱۳۸٥

وبلاگ یا بلاگ چیست؟
وب + لاگ در یک جمله سایت اینترنتی شخصی شماست. سایتی که در آن به کمک ابزارهای فرصت ساز هزاره سوم از اندیشه و احساس خود نسبت به آدم و عالم می نویسید ؛ همه یا بخشی از خود واقعی یا آنچه می دانید و می خواهید را به اشتراک می گذارید ؛ متن ، صدا و تصاویر ثابت و متحرک را بکار می گیرید تا در جامعه مجازی و با قلم مجازی به نوعی تعریف منظم و منسجم دست پیدا کنید. در وبلاگ سخن از واقعیتهای پیرامون می گوییم و جهان مجازی را هر چه بیشتر به واقعیت نزدیک می کنیم.
وبلاگ دارای دو قسمت اصلی زمان دار است. یادداشت قسمت اصلی تولید محتوا و نظر بعنوان بخش تکمیلی محتوای وبلاگ را تشکیل می دهد. یادداشت آغاز گفتگو و نظرات ارجاعاتی معنادار با ماهیت قضاوت و داوری هستند. تجربه ای که صلاحیت های ارتباطاتی را به چالش می کشد و فرصتی برای تصویر داوری های دیگران است. نظرات همیشه محتوای مفیدی ندارند. در بسیاری از موارد تنها بیان کننده توجه وبگرد به وبلاگی دیگر و دعوتنامه ای برای حضور در وبلاگ دیگری محسوب میشود. این حداقل نیز حاوی ارزشهای انگیزشی در تقویت ارتباطات است و البته همه این فعالیتها به زبان شیرین فارسی هستند.
گاهی نظرات در حوزه ارتباطات انسانی از یادداشت اهمیت بیشتری برای وبلاگنویس دارد تا حدی که مسیر یادداشتهای بعدی وبلاگ را تعیین می کند.
در باره تعریف وبلاگ موارد دیگری نیز باید اضافه کرد تا به بخش گسترده تری از معنای وبلاگ احاطه پیدا کنیم. در وبلاگ فرد خود موضوع است. جذابیت از همینجا آغاز می شود. اکنون که فناوری اطلاعات با مظهر جهانی خود یعنی اینترنت ، مرزهای جغرافیایی و سیاسی را تا حدی برچیده ، فرصتی برای بیان آنچه نیاز به بیان آن داریم و شرایط مانع آن بوده به وجود آمده است . انسان گمشده در میان هیاهوی فناوری و اخبار سیاسی و اقتصادی فرصت بروز در عرصه های نوین اجتماعی را می یابد.
اینترنت با وبلاگ به فرهنگ مردم روی خوش نشان داد و به صاحبان فرهنگ ، اندیشه و احساس فرصت حضور داد. سادگی وبلاگنویسی فرصت حضور غیرمتخصصان در محیط وب را فراهم کرد. تا پیش از آن سازمانها و موسسات و شرکتها و تشکل ها با هویت حقوقی در اینترنت جولان می دادند. نشریات الکترونیک راهی برای نویسندگان حرفه ای و نیمه حرفه ای باز کرد. با وبلاگ دروازه اینترنت بر روی همگان گشوده شد. هویت مجازی انسانی شکل گرفت. گرچه نخستین مسافران این کشتی نخبگان بودند ولی در اندک زمانی ابتکار فناوری اطلاعات و ارتباطات در هزاره سوم همه گیر شد و خود به مسیر و ابزار نخبه پروری بدل گردید.
شما با وبلاگ امکان انتشار هر آنچه میخواهید را دارید و از این حیث روزنامه نگارید و چون در باره خود و دیگران می نویسید متناسب با سوژه ها در قالب گروههای موضوعی متنوعی بازیابی میشوید ، تعلق پیدا می کنید و به شما تعلق پیدا می کنند. روند تحقق جامعه مجازی از میان همین تعلقات می گذردو نادیده گرفتن آن چون نادیده گرفتن شیرازه جامعه مجازی است.
همراه با موج حضور در اینترنت بدون صرف هزینه ای صاحب سایت مستقل شدن به تنهایی جاذبه دارد. حتی شرکتها و سازمانهایی که امکان ایجاد سایت مستقل را دارند گاهی از وبلاگ استفاده می کنند.
سرعت ایجاد وبلاگ نسبت به سایتهای مستقل از مزیت های نسبی وبلاگ محسوب میشود. تنها با پر کردن چند فرم تحت وب می توانید شروع به نوشتن مطلب کنید.
وبلاگ معمولا نسبت به سایت ماهیتی پویاتر دارد. تغییرات در آن سریعتر رخ میدهد. اهمیت نقش خبری در وبلاگ از همین سرعت عمل وبلاگنویسان آغاز میشود. زمانی که سجاد جهانگرد و دیگر وبلاگنویسان فعال به تغییر نام خلیج فارس توسط موسسه نشنال جئوگرافی اعتراض کردند و شاید حتی وقتی که پرشین بلاگ اعتراض بزرگ ایرانیان را به نمایندگی از وبلاگنویسان سامان میداد، کمتر کسی تصور میکرد که حدود 90 هزار امضای شهروندان ایرانی تبار جهان مجازی می تواند در مدت کوتاهی موسسه مزبور را به عذرخواهی و عقب نشینی وادار کند.
حضور دانش آموزان ، هنرمندان ، دانشجویان ، پزشکان و مهندسان بر غنای وب فارسی افزوده است. اصولا نخبگان سرمایه اصلی تولید محتوای فارسی در اینترنت هستند و وبلاگ بزرگترین بستر تعامل است.
می پذیریم که ایده ها در وبلاگها معمولا از نظر شکل و محتوا چندان پرداخته نشده اند. بدون ویرایش عرضه می شوند و تازگی و خامی ویژه خود را دارند. انتقاد به وبلاگ از چنین زاویه ای آغاز میشود و عرصه های دیگر را می پیماید و بر غنا و موفقیت وبلاگها می افزاید.
وبلاگها محدود به سایتهای تولید شده از سوی وبلاگ سرویس ها نمی شود. هر سایتی که موضوعش فرد مشخص و مسائل مرتبط با او باشد وبلاگ محسوب میشود. بسیارند سایتهایی که با هزینه سنگین اداره میشوند و اصرار به حقی دارند که وبلاگ خوانده شوند.
وبلاگ امکانی برای تجربه کردن اموری است که در دنیای واقعی هزینه های بی بازگشت دارد. سالهاست که شبیه سازی برای فنون هوانوردی را شاهدیم. خلبانان هزینه پرواز را نمیدهند و می آموزند که بطور مجازی چگونه پرواز کنند. زندگی مجازی نیز فرصتی برای تجربه با کمترین هزینه است.
تعداد وبلاگها در جهان هر 5 ماه دوبرابر میشود. در همین مدت حدود یکصدهزار وبلاگ جدید به بزرگترین سرویس وبلاگ فارسی(پرشین بلاگ) افزوده می شود. سخن از موفقیت وبلاگ و وبلاگ نویسی با ظهور یکصد میلیون وبلاگ طی 5 سال نخستین هزاره سوم است. چشمان جهانیان بی دلیل خیره نشده است.
نخستین وبلاگنویسان گرافیستان و طراحات وب و برنامه نویسان بودند و هم اکنون این گروه همچنان در عرصه وبلاگ فعالند و بعضی کارکرد سابقه خود را رها کرده و به جمع خبرنگاران آماتور و حرفه ای جهان مجازی پیوسته اند.
وبلاگ، دفتر خاطراتی که دیگر محرمانه نیست به دو دلیل : یکی اینکه میتوانی هویت خود را مخفی یا دور از دسترس قرار داد و دیگر اینکه مجال نوشتن از خود و آنچه به ما مربوط می شود بوجود آمده است. بعضی به همین جهات وبلاگها را با شبنامه ها مقایسه می کنند که تعبیری کوته بینانه و غیرواقعی است. مخفی بودن هویت نگارنده بخشی از جذابیت ارتباط اینترنتی است. البته در شرایط فعلی تمایل روز افزونی به اعلان هویت واقعی در میان وبلاگ نویسان شکل گرفته است. مسئولیت نوشته هایشان را می پذیرند و مسئولیت پذیری آنها نوید دنیایی هماهنگ تر با ارزشهای انسانی چون مردم سالاری است. با اینحال نمی شود انتظار داشت که وبلاگ نویسان به جذابیتهای مخفی نگاری بی اعتنا شوند. خلافکاری بخشی از مخفی نگاران که موجب ضرر و زیان به منافع فردی یا عمومی است و با امکانات فنی موجود به سادگی قابل پیگیری و مقابله است.
سیطره جوان و فرهنگ جوانی بر وبلاگ کاملا واضح است. جوان نخبه ایرانی در خانه مجازی خود به راحتی اظهار نظر و عقیده می کند.
وبلاگ بر خلاف رسانه های دیداری ، شنیداری و نوشتاری مصطلح هم دیداری است و شنیداری و هم نوشتاری و بیش از آن باید گفت دو طرفه نیز محسوب می شود. نگاهی به آمار نسبت یادداشتها و نظرات نشان میدهد که در مقابل حدود دو و نیم میلیون یادداشت بیش از 8 میلیون نظر در پرشین بلاگ ابراز شده که ارزش تبادل نظر نزد وبلاگنویسان را می رساند.
وبلاگ بیش از چت فرصت لازم برای اندیشیدن و تعامل فکری را مهیا ساخت. اگر چت روم ها شهاب های آسمان مجازی باشند وبلاگ ها ستاره های نورانی آن هستند.
http://www.persianblog.ir/news/entry.asp?module=article&id=53

 

  نظرات ()
مطالب اخیر از عصر اطلاعات تا عصر تجربه نقش فناوری در کاهش تراکنش های اجتماعی نگارش بی ویرایش در وبلاگ اعتراف اوباما به خطا در لیبی و آینده سیاسی او پاسخگویی در فضاهای ثالث ظرفیت کشورها برای دمکراسی مجازی نهادهای سیاسی فضای مجازی دمکراسی دیجیتال / مردم سالاری مجازی مقایسه دستاوردهای حوزه فاوا و فضای مجازی خطای استراتژیک تعمیم فاوا به همه حوزه ها
کلمات کلیدی وبلاگ اینترنت وب جامعه فضای مجازی (٧۳) اینترنت (٦٥) جامعه مجازی (٦٠) وبلاگستان (٤۸) وبلاگ چیست؟ (٤٠) فاوا (٢٩) اندیشه (٢٥) وبلاگ (٢٤) فیلترینگ (٢٠) سایتهای اینترنتی (۱٦) نقد و بحث و اندیشه (۱٦) فاوا ( فناوری اطلاعات و ارتباطات ) (۱٦) وب فارسی (۱٤) سایت (۱۳) شبکه اجتماعی مجازی (۱۳) تجربه روزانه پیشنهاد پیش بینی آینده (۱۳) رسانه (۱٢) فیلترینگ و سانسور و مسدودی (۱۱) آینده جهان (۱٠) اینترنت وب جامعه فضای مجازی شبکه اجتماعی وبلاگستان (۱٠) کسب و کار مجازی (٩) وبلاگنویسان (۸) تعامل اجتماعی (٧) فناوری اطلاعات و ارتباطات (٧) جامعه مجازی اینترنت وب (٧) روز وبلاگ فارسی (٧) پرشین بلاگ (٧) فیس بوک (٦) مهدی بوترابی (٦) بازاریابی اینترنتی (٦) هویت مجازی (٦) مصاحبه و خاطره (٦) اینترنت و وب (٦) خبرستان (٦) آزادی (٦) جشنواره اینترنتی (٦) مدیران سایتها (٦) کاربران اینترنت (٦) وبلاگستان فارسی (٥) سایت اینترنتی (٥) وبلاگنویسی (٥) اینترنت ملی (٥) میراث دیجیتال (٥) مصاحبه (٥) ابر رسانه و رسانه و رسانه اجتماعی (٥) تبلیغات آنلاین (٥) جشن تولد پرشین بلاگ (٥) جشن وبلاگ فارسی (٤) جشن بانوان برتر وبلاگستان (٤) گروه سایت های پرشین بلاگ (٤) آموزش و تحقیق (٤) امنیت و امنیت ملی (٤) دانش و قدرت و ثروت (٤) سلامت مجازی (٤) نظرسنجی و افکار سنجی و افکار عمومی (٤) لینک (٤) عکس (٤) انتخابات (٤) گوگل (٤) اراذل و اوباش (٤) وبلاگنویس (٤) انتخابات دهم ریاست جمهوری (٤) افکار عمومی (۳) اقتدار دولتها (۳) حریم خصوصی (۳) وبلاگ تخصصی (۳) انسان (۳) پرشین بلاگ (۳) نظرسنجی (۳) رضا کیانیان (۳) تحریم (۳) مردم سالاری مجازی (۳) تولید محتوای فارسی (۳) فیلترینگ و سانسور (۳) بزرگداشت و یادبود و مناسبت (۳) امنیت فضای مجازی (۳) گوگل پلاس (۳) وبلاگ فستیوال (۳) جامعه مجازی و اینترنت وب (۳) روز وبلاگ (۳) اطلاع رسانی (۳) موتورهای جستجوگر (۳) کمیته تعیین مصادیق (۳) دادسرای اینترنت (٢) فیلترینگ اشتباهی (٢) تعاملات اجتماعی (٢) سرمایه گذاری (٢) مسابقه وبلاگنویسی (٢) محیط سالم (٢) پارلمان مجازی (٢) نشریه الکترونیکی (٢) وبلاگ گروهی (٢) محمد علی ابطحی (٢) معصومه ابتکار (٢) سروش صحت (٢) روز جهانی وبلاگ (٢) مستعار نویسی (٢) امیر خادم (٢) آسیب اجتماعی (٢) نقشه جامعه مجازی (٢) شورایعالی فضای مجازی (٢) شبکه گردشگری مجازی (٢) شبکه مجازی گردشگری (٢) جشنواره مسابقه اینترنتی (٢) ایده و کارآفرینی و نوآوری (٢) جامعه مجازی و اینترنت (٢) فرهنگ و آیین و دین (٢) منافع ملی (٢) ستاد مجازی انتخابات (٢) ابر رسانه و رسانه (٢) آزادی و دسترسی به اطلاعات (٢) علیرضا عسگری (٢) جنگ سایبری (٢) سئو seo (٢) مهاجرت (٢) نوروز (٢) انتخابات 24 اسفند (٢) عمو پورنگ (٢) وب (٢) جوانان (٢) رسانه مجازی (٢) حقوق شهروندان مجازی (٢) فیلترنت ملی (٢) دات کام (٢) طراحی وب (٢) استبداد (٢) گروههای اینترنتی (٢) وبگرد (٢) زندگی مجازی (٢) گروههای مرجع اینترنتی (٢) شهروندان مجازی (٢) مردم سالاری (٢) زندگی دیجیتال (٢) شکاف دیجیتالی (٢) داریوش فرضیایی (٢) قرار وبلاگی (۱) سرزمین مادری (۱) پزشکان (۱) تبعیض جنسیتی (۱) اسپم (۱) تالیا (۱) فناوری اطالاعات (۱) پرشین وبلاگ (۱) اقتدارگرایان اینترنت (۱) ابرقدرتها (۱) گروههای مرجع (۱) شبکه اجتماعی (۱) ضیایی پرور (۱) پرشین بلاگ دات کام (۱) پرشین بلاگ دات آی آر (۱) انجمن صنفی (۱) icc (۱) حاشیه نویسی (۱) کامنتینگ (۱) ریزش اطلاعات (۱) جهان سوم (۱) وطن (۱) سایتهای موسیقی (۱) حجاب و عفاف (۱) رسانه های دیجیتال (۱) امر به معروف (۱) نهی از منکر (۱) صنعت it (۱) فیلترننت ملی (۱) persianblog (۱) boutorabi (۱) امین پور (۱) ابر رسانه (۱) کلوپ (۱) صنف اینترنت (۱) شغل اینترنتی (۱) تیم برنرز لی (۱) w3c (۱) www (۱) مخترع وب (۱) زنده رود (۱) خانه پدری (۱) وب مستر (۱) قاره جدید (۱) ماتریکس (۱) رنسانس اینترنتی (۱) دانش (۱) افغانستان (۱) همایش (۱) دین (۱) قرآن (۱) مذهبی (۱) عشق (۱) جشن (۱) دانلود (۱) موبایل (۱) زنان (۱) اخلاق (۱) خاطره (۱) بلاگ (۱) ایرانسل (۱) فناوری اطلاعات (۱) وبگردی (۱) مایکروسافت (۱) خاتمی (۱) دیجیتال (۱) پروفایل (۱) بیل گیتس (۱) جشن تولد (۱) تلفن (۱) وبلاگهای تخصصی (۱) وبلاگهای سیاسی (۱) قیصر (۱) پشت صحنه (۱) آی تی (۱) پیام (۱) بوترابی (۱) زبان فارسی (۱) پیشنهاد (۱) ایمیل (۱) تاجیکستان (۱) کاریکاتور (۱) کپی رایت (۱) قرآن کریم (۱) عدالت (۱) یادداشت (۱) فید (۱) blog (۱) سپاه جاویدان (۱) صادرات نرم افزار (۱) فاوا ( فناوری اطلاعات و ارتباطات ) ا (۱) اصلاح طلبان و اصولگرایان (۱) هولدینگ (۱) بازاریابی شبکه ای (۱) اخلاق و اخلاقیات در جامعه مجازی (۱) نخبگان مجازی (۱) جنگ نرم (۱) دروغ و تخریب (۱) مونیتورینگ (۱) نظرسنجی و افکار سنجی (۱) وب معنایی (۱) احزاب و تشکل ها (۱) حقوق بشر و قضاوت (۱) پورتال پرتال (۱) مرجعیت مجازی (۱) مرجعیت و نخبگان مجازی (۱) آسیب شناسی فضای مجازی (۱) همایش مسابقه جشنوواره (۱) پیام رسانه (۱) شناخت منطق (۱) جنگ نرم و سخت و سایبری (۱) مصاحبه خاطره پیام (۱) عدالت آزادی آگاهی انتخاب اختیار (۱) آسیب اجتماعی و فردی (۱) شهرت مجازی (۱) رضایت کاربران (۱) ایده و کارآفرینی (۱) دایرکتوری فهرست سایت (۱) اینفوگرافیک (۱) جنگ سایبری نرم سخت صلح بحران رقابت (۱) اینترنت وب جامعه مجازی اینترانت شبکه ملی اطلاعات (۱) بازریابی الکترونیکی اینترنتی (۱) کنسرسیوم آموزش الکترونیک (۱) آموزش الکترونیکی و اینترنتی (۱) فیلترنت اشتباهی (۱) انجمن سایتهای فارسی (۱) جهانی سازی (۱) رسانه دیجیتال (۱) اینتنرنت (۱) نشریه اینترنتی (۱) رنکینگ (۱) فرهنگسرای بانو (۱) فضای مجازی (۱) blog day (۱) مهدوی واعظ (۱) چکاد (۱) گروه موسیقی چکاد (۱) دفاع مقدس (۱) قیصر امین پور (۱) صدا و سیما (۱) رضا یزدانی (۱) نجبا (۱) شریف زادگان (۱) hypertext (۱) سایت عمو (۱) گروه اینترنتی (۱) حقوق مولفین (۱) حق نشر (۱) پهنای باند (۱) خرافه (۱) بانکی (۱) انحصار (۱) صفحه نمایش (۱) چاپار (۱) پروچیستا (۱) ساماندهی (۱) قلب مجازی (۱) دولت الکترونیک (۱) هرزه نگاری (۱) باشگاه (۱) نشریات دیجیتال (۱) شایا تجلی (۱) ایران و ایرانی (۱) طراح وب (۱) گزارش تصویری (۱) تبلاگ (۱)
دوستان من زمان بیکرانه ایران جاودانه اکرنه تاجیکستان بر فراز جهان وبلاگ اکرنه ابتکار سبز وبلاگ شخصی خانم دکتر معصومه ابتکار ابتکار سبز وبلاگ شخصی خانم دکتر معصومه ابتکار ایران و ایرانشناسی ایران و ایرانشناسی باشگاه مجازی مدیران و متخصصان ایران سیمرغ پرتال زیگور طراح قالب