مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
آرشیو وبلاگ
      اینترنت و جهان و جامعه مجازی (فرهنگ و سياست و اقتصاد اينترنت و جامعه و جهان مجازي)
چهار سوال کلیدی از یک وبلاگنویس نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - دوشنبه ۳ تیر ۱۳۸٧

خود و وبلاگ تان را معرفی کنید:

چند ساله و چرا وبلاگ مینویسید؟

وبلاگ چقدر نمایانگر هویت شماست؟

چه نتیجه ای از وبلاگنویسی گرفته اید؟

  نظرات ()
اشتباهی بنام دات کام برای وبلاگنویسان نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ٢٥ فروردین ۱۳۸٥

داشتن وب سایت(در معنای دامنه مستقل) یکی از آرزوهای مهم خیلی از فعالان حوزه وب بخصوص وبلاگنویسان است. بی تردید فعالیت فوق العاده دات کام ها در آمریکای دهه ۹۰ و ظهور سایتهای تجاری موفق از مهمترین دلایل مستقیم و غیر مستقیم توجه به دات کام محسوب میشود. بعلاوه دارنده دامنه مستقل کنترل بیشتری بر روی فعالیتهای دامنه دارد که برای هر فعالیت مستقل تجاری ضروری محسوب میشود. ولی آیا این درجه اعتبار همانقدر که برای فعالیتهای مستقل تجاری مهم است برای سایتهای شخصی نیز اهمیت دارد؟

شاید برای سیاستمداران و اشخاص مشهور اهمیت این موضوع بسیار باشد ولی در محاسبه محاسن و معایب داشتن یک سایت شخصی و وبلاگ بصورت مستقل یا در داخل وبلاگ سرویس ها کدامین ارجحیت می یابند؟ جدولی از محاسن و معایب میتواند راهنمای خوبی برای ما باشد. اما در اینجا تنها به نکاتی پراکنده اشاره میکنم:

مهمترین موضوع در وبلاگهای شخصی سه نکته بسیار مهم است:
۱. امکانات مناسب جهت انتشار دیدگاهها و مطالب بصورت دیجیتال.
۲. امکانات مناسب جهت انتقال و انتشار دیدگاهها خارج از چارچوب یک نسخه دیجیتال.
۳. امکانات مناسب جهت کسب نظرات دیگران.

بنظر میرسد وبلاگ سرویس ها به دلیل آنکه به واقع ساز و کاری تجاری محسوب میشوند محمل مناسبتری برای ارائه چنین خدماتی هستند. از جهات متعدد اقدام بعضی از وبلاگنویسان در راه اندازی سایت های شخصی بصورت دات کام مشابه آنست که در سفرهای هوایی بجای هواپیمای مسافربری از هواپیمای شخصی استفاده کنیم. هزینه های سایت های شخصی مشکلی اساسی است که اگر در ابتدا تصور شود فقط هزینه اجاره دامنه و هاستینگ است ولی بتدریج هزینه های امنیت و غیر آن نیز مطرح میشوند.
از هزینه ها که بگذریم موضوع آنست که فلسفه وبلاگنویسی به نوعی با جماعت و اجتماع پیوند خورده و دات کام شدن به نوعی وبلاگنویسان پیشکوست رو در هاله ای از نور جا میدهد که ممکن است موجب حجاب و نوعی جداافتادگی شود.
بعلاوه ترافیک در حوزه های وبلاگی راحت تر منتقل میشود و ساز و کارهایی که وبلاگ سرویس ها در نظر میگیرند همانند محبوب ترین و فعال ترین و لینکها کمکهایی هستند که در شرایط دات کام متضمن هزینه هایی مضاعف است که معمولا نتیجه ای مشابه به همراه ندارد.
با اینحال نمیتوان دات کام شدن را یکسره مردود شمرد. چرا که انرژی مضاعفی به صاحب وبلاگ دات کام میدهد که میتواند در موفقیت آینده موثر باشد. بعلاوه با بالارفتن نقش تاثیر گذار وبلاگنویس٬ انتظاراتی از وبلاگ در وبلاگنویس شکل میگیرد که حداقل در گذشته وبلاگ سرویس ها تمایلی به پاسخگویی به آنها نشان نداده اند. اما یک پیشنهاد: اگر تصمیم به دات کام شدن گرفتید٬ هرگز خانه پدری خود را فراموش نکنید و از خاطره های آن الهام بگیرید.
متاسفانه بعضی ها  حتی سابقه وبلاگ خودشون رو پاک میکنند و وبلاگشون رو می برند روی دات کام که اینجوری از خیلی چیزها محروم میشوند.

  نظرات ()
نکاتی در باره وبلاگ تخصصی نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ٢٥ فروردین ۱۳۸٥

دغدغه بعضی دوستان در باره وبلاگ پر محتوا  و کم محتوا موضوع جالبی برای بحثی کوتاه است:
1. قضاوت در مورد ماهیت وبلاگ باید مبتنی بر تنوع محتوایی آن باشد نه اصل قرار دادن محتوای علمی یا سیاسی. در واقع وبلاگ از نظر شکلی نوعی رسانه ارتباطی است و این کارکرد به ما می آموزاند که از قضاوت های عام موضوعی در تعریف کلیت وبلاگ پرهیز کنیم.
2. ساحت رسانه ای وبلاگ فارسی همانطور که یکی از دوستان گفته از هویت ایرانی جامعه ما همانگونه که هست متاثر است. با همه خوبی ها و بدیهای خودمان. رنج آوری بعضی از ویژگیهای نامطلوب هویت ما انرژی خوبی برای اصلاح و اصلاحات اجتماعی است.
3. آمار تولید وبلاگ در حال افزایش است و در نتیجه غلبه فرهنگ عمومی بر فرهنگ خواص در وبلاگها طبیعی است. از این نه تنها نباید ناراحت شد بلکه باید آن را فرصتی برای تعامل فکری آزاد جامعه تلقی کرد.
http://akrane.persianblog.ir/1384_6_akrane_archive.html

 

  نظرات ()
از مشروعیت اینترنت تا رنسانس اینترنتی نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ٢٥ فروردین ۱۳۸٥
چهارشنبه ۱۰ اسفند ۱۳۸۴
امروزه سخن از خوبی و بدی٬ مفید یا مضر بودن اینترنت مطرح نیست. همه جا از اینترنت و موفقیت های مرتبط با آن می گویند. مردم کوچه و بازار همچون نخبگان به "جادوی جام جهان نمای هزاره سوم" چشم دوخته اند و انتظار دارند آینده ای طلایی برای بشریت بسازد. چرا که شبکه جهانی وب مشروعیتی بلامعارض یافته است و می رود به سطحی از تقدس دست یابد که  منشا مقبولیت موضوعات در حوزه های مختلف شود. موضوع اخیر، خود جای تامل٬ مطالعه و بررسی های جدی دارد و بی توجهی به آن از منظر آسیب شناسی خطرات جدی برای آینده فرهنگ ایرانی در جهان وب به همراه خواهد داشت.

مشروعیت اینترنت
 شبکه جهانی اینترنت اکنون در موضع اثبات سخنی قدیمی است که همه چیز را همگان ( اینترنت) دانند. وب فارسی می رود تا همگان و سیمرغ مورد اشاره در فرهنگ و ادب فارسی شود.

اینترنت ایران برای رسیدن به این نقطه٬ مسیر دشواری را طی کرد. روزگاری کالایی لوکس و تجملی برای مدیران دولتی و دانشجویان نخبه بود. سپس ابزاری برای ارتباطات سطحی میان تازه واردان جهان مجازی و زمانی عرصه تعارض نخبگان جریانات سیاسی و سرانجام با تلاشی جمعی٬ در ذهن و دل مردم پذیرفته شد.

شرکتهای عرضه کننده خدمات اینترنت، اولین قدمها را برداشتند و بستر ارتباطات اینترنتی مهیا شد. شرکتهای نرم افزاری به ارائه خدمات متنوع اینترنتی توجه کردند و باب سرویس های مختلف آن گشوده شد و با ظهور سرویس دهنده های فارسی وبلاگنویسی٬ اینترنت توانست با تلاش وبلاگنویسان و وبگردان ایرانی مردمی شود. تولید محتوای فارسی از مسیرهای مختلف، رودخانه هایی است که دریای آینده وب فارسی را شکل میدهد و زیست محیطی متفاوت را خلق میکند. وبلاگنویسان موج استفاده از محتوای اینترنت را تقویت کردند. جامعه ی 7 میلیونی کاربران ایرانی اینترنت رشد سریع و کارکرد خود را مدیون تلاش حدود دویست هزار وبلاگنویس در تولید محتوای  وب فارسی و میلیونها وبگرد ایرانی است.

درست است که اعتماد ملی به اینترنت متکی به تلاش تولید کنندگان محتوای اینترنتی شکل گرفت ولی پاسداشت آن تلاشی مضاعف می طلبد. هر چه بر تعداد و تنوع وبلاگ ها افزوده شود٬ توجه عمومی به فواید اینترنت بیشتر میشود و مخاطبان وب فارسی انرژی هدایتگر جریان وب را دو چندان خواهد کرد.  وبلاگنویسان نظر مثبت جامعه را ایجاد کردند و بعنوان سکویی هوشمند برای ارتباط جامعه مجازی و غیرمجازی عمل می کنند و در آینده نزدیک هسته اصلی جامعه مجازی ایرانیان خواهند بود.
مجموعه اطلاعات امروز چندان کمکی برای تبیین تاثیرات فناوری و بطور مشخص وب فارسی بر زندگی ایرانیان نمیکند. بنظر میرسد قاره جدیدی که برای ایرانیان کشف شده بخشی از جهان جدید است که تجربه چندانی در باره آن وجود ندارد
.
 بدون حضور در "قاره وب فارسی" مشکل میتوان از مقتضیات و شرایط و جهت گیری ها و فرصتها و تهدیدات آن سخن به میان آورد. نخستین قدم ورود فعالان حوزه های متنوع فرهنگ، اقتصاد و سیاست به وب فارسی است. از مسیر تجربیات و دانش پیشگامان، امکان تدوین مواد لازم برای تصمیم گیری آیندگان مهیا میگردد.

نکته دیگر آنکه علیرغم پذیرش مشروعیت(مقبولیت) اینترنت از سوی اکثریت قاطع مردم و متخصصان و تصمیم گیرندگان، مشکلات زیادی فرا روی وب فارسی است. مفاهیم خودساخته، ابهام سازی و ایجاد ناامنی در بستر ارتباطات تنها بخشی از مسائل منفی مرتبط با رشد وب فارسی اند.

اینترنت بر علیه اینترنت
اینترنت آنچنان مشروعیتی یافته که مقابله علنی با آن اساسا محتمل نیست. حتی مقابله غیرعلنی نیز به سادگی مقدور نخواهد بود. اما اگر روزگاری قرار بر مقابله باشد شبیه سازی بهترین راه است. علم و دانش آن نیز پیشرفت کرده است!

تلاش شبیه سازان از ابتدای عالم بر شبیه سازی برای شبهه سازی بوده و هیچ متقلبی اسکناس جعلی دوازده هزار تومانی منتشر نکرده است. صورت چیزی را گرفتن و از سیرت اش گریختن روشی با سابقه بوده است. نقاشی اینترنت یا ماکت آن را درست میکنند و برتوصیف علمی و مبتنی بر نیاز اینترنت خط فراموشی میکشند.  نقطه آغازین شبیه سازی٬ پیروزی و مشروعیت یافتن اینترنت بود. روند شبیه سازی در سطوح مختلف از آن زمان آغاز گشت که راه مقابله  و رویارویی صریح بسته شد. سود جستن از مشروعیت موجود اینترنت از طریق تاکید بر ظواهر آن و بزرگنمایی نیمه خالی لیوان اینترنت(همچون هرزه نگاری) و نادیده گرفتن لایه های علمی و فرهنگی و عمیق تر اینترنت نه صحیح است و نه کارامد.


رنسانس اینترنتی

مشکل میتوان اتفاقی مهمتر از ظهور وب فارسی را در تاریخ یکصد ساله تحولات اجتماعی ایران بر شمرد. این ادعایی است که برای ارزیابی علمی و صحت و سقم آن نیاز به یک دهه تجربه است که نداریم. اما به راحتی میتوان پذیرفت که همگان بر اهمیت بی مانند این رخداد در حیات اجتماعی دهه اخیر متفق اند. به عبارت دیگر اتفاقی متفاوت در حال ظهور است که مصرانه آن را نوعی رنسانس اینترنتی می نامیم.
رنسانس در اروپا نوعی بازگشت به دوره پیش از قرون وسطی یعنی دوره طلایی یونان و روم بود. این بازگشت پس از دوره ای مقدماتی صورت گرفت. جنگهای صلیبی قرون یازدهم تا سیزدهم میلادی رویارویی دو تمدن شرقی و غربی بود.  مسیحیان صلیب بر دوش راهی جنگ مقدس بر علیه مسلمانان شدند، آمدند تا بیت المقدس را از دست مسلمانان و یهودیان که دشمن ترین مردم نسبت به مسیح (ع) میدانستند نجات دهند. هر چند شکست از آن غرب شد ولی از شرق بسیار آموخت و با ابزارو روش نوینی که بدست آورده بود توانست نگاهی متفاوت به هستی ایجاد کند و با پشتوانه فرهنگ و تمدن اصیل خود در دوره یونان و روم، انرژی لازم را برای موفقیت فراهم آورد. آینده ای که برای غرب ساخته شده تمدنی نو بر خرابه های جنگ تمدن ها بود.

اکنون نیز جنگ تمدنها و خشونتها علیرغم همه زشتی هایشان نوعی تعامل و نزدیکی را ایجاد کرده که درپس آن، بازنگری و نگاهی متفاوت را به همراه دارد. آنچه ما برای این تعامل عظیم فرهنگی نیاز داریم میراث مکتوب و شفاهی ایرانیان در حوزه ملی و مذهبی است. زبان فارسی در وب بستر تعامل را به خوبی فراهم ساخته است.

از سوی دیگر، ترجمه و تفسیر و استفاده وسیع آثار علمی و فرهنگی جهان مجازی و تعامل وارتباطات گسترده در حوزه فارسی زبانان، تا حد زیادی مشابه "نهضت ترجمه" است. نهضتی که در رنسانس غرب و جنبش فرهنگی قرون دوم و سوم هجری در جهان اسلام و جنبش های فکری و اجتماعی دوره ساسانیان نقش حیاتی داشته است. مرزها در هم می ریزد و اندیشه ها در برابر یکدیگر قرار میگیرند و در چالش میان دو جبهه معارض محصولی نوین و برتر زاده میشود.
وبلاگنویسان محمل اصلی چنین تحولی خواهند بود.  آثار تولید شده به زبانهای خارجی با سرعتی فوق العاده به حوزه وب فارسی منتقل میشوند و در دسترس "عموم" قرار میگیرند. ترجمه و تفسیر و فهم میشوند و با معیار فرهنگ و اندیشه ی ملی و مذهبی ما سنجیده میشوند و از تعامل آنها آینده ایرانیان در جهان مجازی زاده خواهد شد.

http://akrane.persianblog.ir/1384_12_akrane_archive.html

  نظرات ()
مطالب اخیر از عصر اطلاعات تا عصر تجربه نقش فناوری در کاهش تراکنش های اجتماعی نگارش بی ویرایش در وبلاگ اعتراف اوباما به خطا در لیبی و آینده سیاسی او پاسخگویی در فضاهای ثالث ظرفیت کشورها برای دمکراسی مجازی نهادهای سیاسی فضای مجازی دمکراسی دیجیتال / مردم سالاری مجازی مقایسه دستاوردهای حوزه فاوا و فضای مجازی خطای استراتژیک تعمیم فاوا به همه حوزه ها
کلمات کلیدی وبلاگ اینترنت وب جامعه فضای مجازی (٧۳) اینترنت (٦٥) جامعه مجازی (٦٠) وبلاگستان (٤۸) وبلاگ چیست؟ (٤٠) فاوا (٢٩) اندیشه (٢٥) وبلاگ (٢٤) فیلترینگ (٢٠) سایتهای اینترنتی (۱٦) نقد و بحث و اندیشه (۱٦) فاوا ( فناوری اطلاعات و ارتباطات ) (۱٦) وب فارسی (۱٤) سایت (۱۳) شبکه اجتماعی مجازی (۱۳) تجربه روزانه پیشنهاد پیش بینی آینده (۱۳) رسانه (۱٢) فیلترینگ و سانسور و مسدودی (۱۱) آینده جهان (۱٠) اینترنت وب جامعه فضای مجازی شبکه اجتماعی وبلاگستان (۱٠) کسب و کار مجازی (٩) وبلاگنویسان (۸) تعامل اجتماعی (٧) فناوری اطلاعات و ارتباطات (٧) جامعه مجازی اینترنت وب (٧) روز وبلاگ فارسی (٧) پرشین بلاگ (٧) فیس بوک (٦) مهدی بوترابی (٦) بازاریابی اینترنتی (٦) هویت مجازی (٦) مصاحبه و خاطره (٦) اینترنت و وب (٦) خبرستان (٦) آزادی (٦) جشنواره اینترنتی (٦) مدیران سایتها (٦) کاربران اینترنت (٦) وبلاگستان فارسی (٥) سایت اینترنتی (٥) وبلاگنویسی (٥) اینترنت ملی (٥) میراث دیجیتال (٥) مصاحبه (٥) ابر رسانه و رسانه و رسانه اجتماعی (٥) تبلیغات آنلاین (٥) جشن تولد پرشین بلاگ (٥) جشن وبلاگ فارسی (٤) جشن بانوان برتر وبلاگستان (٤) گروه سایت های پرشین بلاگ (٤) آموزش و تحقیق (٤) امنیت و امنیت ملی (٤) دانش و قدرت و ثروت (٤) سلامت مجازی (٤) نظرسنجی و افکار سنجی و افکار عمومی (٤) لینک (٤) عکس (٤) انتخابات (٤) گوگل (٤) اراذل و اوباش (٤) وبلاگنویس (٤) انتخابات دهم ریاست جمهوری (٤) افکار عمومی (۳) اقتدار دولتها (۳) حریم خصوصی (۳) وبلاگ تخصصی (۳) انسان (۳) پرشین بلاگ (۳) نظرسنجی (۳) رضا کیانیان (۳) تحریم (۳) مردم سالاری مجازی (۳) تولید محتوای فارسی (۳) فیلترینگ و سانسور (۳) بزرگداشت و یادبود و مناسبت (۳) امنیت فضای مجازی (۳) گوگل پلاس (۳) وبلاگ فستیوال (۳) جامعه مجازی و اینترنت وب (۳) روز وبلاگ (۳) اطلاع رسانی (۳) موتورهای جستجوگر (۳) کمیته تعیین مصادیق (۳) دادسرای اینترنت (٢) فیلترینگ اشتباهی (٢) تعاملات اجتماعی (٢) سرمایه گذاری (٢) مسابقه وبلاگنویسی (٢) محیط سالم (٢) پارلمان مجازی (٢) نشریه الکترونیکی (٢) وبلاگ گروهی (٢) محمد علی ابطحی (٢) معصومه ابتکار (٢) سروش صحت (٢) روز جهانی وبلاگ (٢) مستعار نویسی (٢) امیر خادم (٢) آسیب اجتماعی (٢) نقشه جامعه مجازی (٢) شورایعالی فضای مجازی (٢) شبکه گردشگری مجازی (٢) شبکه مجازی گردشگری (٢) جشنواره مسابقه اینترنتی (٢) ایده و کارآفرینی و نوآوری (٢) جامعه مجازی و اینترنت (٢) فرهنگ و آیین و دین (٢) منافع ملی (٢) ستاد مجازی انتخابات (٢) ابر رسانه و رسانه (٢) آزادی و دسترسی به اطلاعات (٢) علیرضا عسگری (٢) جنگ سایبری (٢) سئو seo (٢) مهاجرت (٢) نوروز (٢) انتخابات 24 اسفند (٢) عمو پورنگ (٢) وب (٢) جوانان (٢) رسانه مجازی (٢) حقوق شهروندان مجازی (٢) فیلترنت ملی (٢) دات کام (٢) طراحی وب (٢) استبداد (٢) گروههای اینترنتی (٢) وبگرد (٢) زندگی مجازی (٢) گروههای مرجع اینترنتی (٢) شهروندان مجازی (٢) مردم سالاری (٢) زندگی دیجیتال (٢) شکاف دیجیتالی (٢) داریوش فرضیایی (٢) قرار وبلاگی (۱) سرزمین مادری (۱) پزشکان (۱) تبعیض جنسیتی (۱) اسپم (۱) تالیا (۱) فناوری اطالاعات (۱) پرشین وبلاگ (۱) اقتدارگرایان اینترنت (۱) ابرقدرتها (۱) گروههای مرجع (۱) شبکه اجتماعی (۱) ضیایی پرور (۱) پرشین بلاگ دات کام (۱) پرشین بلاگ دات آی آر (۱) انجمن صنفی (۱) icc (۱) حاشیه نویسی (۱) کامنتینگ (۱) ریزش اطلاعات (۱) جهان سوم (۱) وطن (۱) سایتهای موسیقی (۱) حجاب و عفاف (۱) رسانه های دیجیتال (۱) امر به معروف (۱) نهی از منکر (۱) صنعت it (۱) فیلترننت ملی (۱) persianblog (۱) boutorabi (۱) امین پور (۱) ابر رسانه (۱) کلوپ (۱) صنف اینترنت (۱) شغل اینترنتی (۱) تیم برنرز لی (۱) w3c (۱) www (۱) مخترع وب (۱) زنده رود (۱) خانه پدری (۱) وب مستر (۱) قاره جدید (۱) ماتریکس (۱) رنسانس اینترنتی (۱) دانش (۱) افغانستان (۱) همایش (۱) دین (۱) قرآن (۱) مذهبی (۱) عشق (۱) جشن (۱) دانلود (۱) موبایل (۱) زنان (۱) اخلاق (۱) خاطره (۱) بلاگ (۱) ایرانسل (۱) فناوری اطلاعات (۱) وبگردی (۱) مایکروسافت (۱) خاتمی (۱) دیجیتال (۱) پروفایل (۱) بیل گیتس (۱) جشن تولد (۱) تلفن (۱) وبلاگهای تخصصی (۱) وبلاگهای سیاسی (۱) قیصر (۱) پشت صحنه (۱) آی تی (۱) پیام (۱) بوترابی (۱) زبان فارسی (۱) پیشنهاد (۱) ایمیل (۱) تاجیکستان (۱) کاریکاتور (۱) کپی رایت (۱) قرآن کریم (۱) عدالت (۱) یادداشت (۱) فید (۱) blog (۱) سپاه جاویدان (۱) صادرات نرم افزار (۱) فاوا ( فناوری اطلاعات و ارتباطات ) ا (۱) اصلاح طلبان و اصولگرایان (۱) هولدینگ (۱) بازاریابی شبکه ای (۱) اخلاق و اخلاقیات در جامعه مجازی (۱) نخبگان مجازی (۱) جنگ نرم (۱) دروغ و تخریب (۱) مونیتورینگ (۱) نظرسنجی و افکار سنجی (۱) وب معنایی (۱) احزاب و تشکل ها (۱) حقوق بشر و قضاوت (۱) پورتال پرتال (۱) مرجعیت مجازی (۱) مرجعیت و نخبگان مجازی (۱) آسیب شناسی فضای مجازی (۱) همایش مسابقه جشنوواره (۱) پیام رسانه (۱) شناخت منطق (۱) جنگ نرم و سخت و سایبری (۱) مصاحبه خاطره پیام (۱) عدالت آزادی آگاهی انتخاب اختیار (۱) آسیب اجتماعی و فردی (۱) شهرت مجازی (۱) رضایت کاربران (۱) ایده و کارآفرینی (۱) دایرکتوری فهرست سایت (۱) اینفوگرافیک (۱) جنگ سایبری نرم سخت صلح بحران رقابت (۱) اینترنت وب جامعه مجازی اینترانت شبکه ملی اطلاعات (۱) بازریابی الکترونیکی اینترنتی (۱) کنسرسیوم آموزش الکترونیک (۱) آموزش الکترونیکی و اینترنتی (۱) فیلترنت اشتباهی (۱) انجمن سایتهای فارسی (۱) جهانی سازی (۱) رسانه دیجیتال (۱) اینتنرنت (۱) نشریه اینترنتی (۱) رنکینگ (۱) فرهنگسرای بانو (۱) فضای مجازی (۱) blog day (۱) مهدوی واعظ (۱) چکاد (۱) گروه موسیقی چکاد (۱) دفاع مقدس (۱) قیصر امین پور (۱) صدا و سیما (۱) رضا یزدانی (۱) نجبا (۱) شریف زادگان (۱) hypertext (۱) سایت عمو (۱) گروه اینترنتی (۱) حقوق مولفین (۱) حق نشر (۱) پهنای باند (۱) خرافه (۱) بانکی (۱) انحصار (۱) صفحه نمایش (۱) چاپار (۱) پروچیستا (۱) ساماندهی (۱) قلب مجازی (۱) دولت الکترونیک (۱) هرزه نگاری (۱) باشگاه (۱) نشریات دیجیتال (۱) شایا تجلی (۱) ایران و ایرانی (۱) طراح وب (۱) گزارش تصویری (۱) تبلاگ (۱)
دوستان من زمان بیکرانه ایران جاودانه اکرنه تاجیکستان بر فراز جهان وبلاگ اکرنه ابتکار سبز وبلاگ شخصی خانم دکتر معصومه ابتکار ابتکار سبز وبلاگ شخصی خانم دکتر معصومه ابتکار ایران و ایرانشناسی ایران و ایرانشناسی باشگاه مجازی مدیران و متخصصان ایران سیمرغ پرتال زیگور طراح قالب