مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
تماس با من
پروفایل من
نویسنده (های) وبلاگ مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi
آرشیو وبلاگ
      اینترنت و جهان و جامعه مجازی (فرهنگ و سياست و اقتصاد اينترنت و جامعه و جهان مجازي)
نوسازی کسب و کارهای با ابزار فاوا و عرصه فضای مجازی نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ۸ اسفند ۱۳٩۳

امروزه  در عرصه عمومی، افرادی که با فضای مجازی آشنا نیستند، با سواد خوانده نمی شوند و دسترسی ایشان به دانش و ثروت و قدرت محدود میگردد. در این میان، تکلیف کسب و کارها برای پیشبرد فعالیت هایشان چیست؟ آیا راهی جز نوسازی یا نابودی پیش روی آنهاست؟ در واقع انطباق با شرایط روز بخشی از سرنوشت کسب و کارها و تلاش برای ماندن است که در سده های مختلف پیش از هزاره سوم با شتابی متفاوت تر در جریان بود. سرعت عمل در مقیاس روز و هفته و ماه، لازمه بقای کسب و کارهای چابک روزگار ماست.


نوسازی به مثابه یک ضرورت همیشگی:

نوسازی ضرورتی  حیاتی برای کسب و کارها در طول تاریخ بوده است. اگر در دوره های پیشین این دوره های نوسازی در طول دهه ها تعریف می گردید، امروزه با شتاب تحولات و رقابت نزدیک کسب و کارها، به دوره های زمانی بسیار کوتاه محدود می شود. در گذشته مطالعات تجاری و سرمایه گذاری و تولید محصول جدید و بازاریابی و فروش و کسب درآمد یک سیکل طولانی تر بود ولی امروزه سرعت رویدادها و شتاب تکمیل روندها،

 

 

زمان زیادی برای نوسازی کسب و کارها باقی نمی گذارند. تصمیم به نوسازی نخستین و مهمترین قدم برای حفظ و توسعه کسب و است.

 

نوسازی کسب و کارهای ایرانی:

ارتقای استفاده از رسانه،  فناوری های نوین اطلاعات و ارتباطات و فضای مجازی یک پروژه  تشریفاتی نیست، هر چند باید پذیرفت که در اکثر موارد در کشور ما بدین گونه عمل شده است. در این برداشت کارفرما و مجری هر دو سهیم بوده اند. یکی با حاشیه نشینی و ناباوری و دیگری با فاصله گرفتن از نیازهای عملی و کم تجربگی. گرچه مجریان تئوری زده از پاسخ گفتن به نیاز عمل گرایان کسب و کار، ناتوان هستند ولی با گذشت زمان و افزایش تجارب و تخصص و کاهش نگرانی ها و تعامل بیشتر کارفرمایان و مجریان، ضریب موفقیت پروژه های نوسازی افزایش یافته است و تیم های با تجربه به مجریان قابلی برای کارفرمایان پر انگیزه تبدیل شده اند.

معمولا نخستین بخش از نوسازی پس از ارتقای فهم مدیریتی و پذیرش ضرورت آن و تعریف شاخص ها و جهت گیری ها و شرایط کلی آن، به تولید و عرضه محصول معطوف می گردد. بازار و مدیرانی که جایگاه بازار و مخاطب را به خوبی شناخته اند، بیش از هر چیز به محصول و نوآوری های آن توجه می کنند. بخش های بعدی مانند سیاستگذاری، طرح و برنامه، بازاریابی و نیروی انسانی در رتبه بعدی اهمیت قرار می گیرند و در نهایت زیرساخت های تجاری و اداری جهت نوسازی مورد توجه قرار می گیرند. در کشور ما معمولا طرح های نوسازی از انتها آغاز می گردند و بیشترین فشار بر روی زیرساخت های تجاری واداری قرار می گیرد و هزینه های سنگین نوسازی پیش از آنکه امید بخش شوند، یاس آفرین می گردند. روند کند اجرای پروژه ها، در مقدمات باقی ماندن، فقدان مستندسازی و ناملموس ماندن توفیقات در شکل گیری ناکارآمدی پروژه ها موثر بوده است.

نیاز کسب و کارها در همه حوزه ها از جمله روابط عمومی، بازاریابی، فروش، زیرساخت های اداری و اجرایی، تولید و روابط کار به فناوری و رسانه و فضای مجازی، نیازی فراگیر، زیربنایی و دائمی است و با چنین رویکردی

است که تدوین طرح توسعه کسب و کار با استفاده از ظرفیت های رسانه، فاوا و فضای مجازی به عنوان یک طرح راهبردی و با درجه فوریت و اولویت بسیار بالا توصیه می گردد.

  نظرات ()
کسب درآمد از آموزش یا تخصص نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ٢٧ آذر ۱۳٩٢

بعضی ها از آموزش درآمد کسب می کنند.

بعضی از فاوا کسب درآمد می کنند.

بهترین مرجع آموزشی فاوا در سطح عالی، دانشگاهها و در سطح کاربردی، کسب و کارهایی هستند که در عمل کسب درآمد از زمینه فاوا در دستور کار روزانه شان است.

شرکتهای دارای سابقه کاری مناسب با برگزاری کلاس های آموزشی، حفره بین آموزشگاهها و بازار را به راحتی پر می کنند.


  نظرات ()
فعالیت اقتصادی در زمینه فاوا نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - جمعه ٢٤ آبان ۱۳٩٢

شاید در زمینه های دیگر چنین نباشد ولی در فاوا بنظر می رسد که:

پیمانکاری ناپایدار و همراه با فشار دائمی کارفرما است.

تولید محصول گرچه به ظاهر پایدار است ولی تحت فشار بازار نامطمئن و ضعیف ناپایدار است.

تولید سرویس شاید راه حل ایمن تری باشد.

 

  نظرات ()
اشتغال در اینترنت نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ٦ اردیبهشت ۱۳٩۱

آیا میزان اشتغالی که اینترنت در کشور ایجاد می کند در آمارها دیده می شود؟

  نظرات ()
رقابت ایرانی در سطح جهانی : الگوی ایرانی در برابر فیس بوک نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - شنبه ٢٤ دی ۱۳٩٠

آیا می توانیم با خارجی ها رقابت کنیم؟ در بخش دولتی یا بخش خصوصی یا غیر دولتی، راههای رقابت و نوآوری و موفقیت کدامند؟

کسب و کارهای اینترنتی در جهان به دلیل پیوستگی بازار جهانی به سوی  قله های تمرکز ثروت و دانش حرکت می کنند و نظم جهانی و بازارهای پول و سرمایه و فناوری از این روند حمایت موثری می کنند. در ایران شرایط به گونه دیگری است و بخش خصوصی نیرومندی را نداریم هر چند که نطقه ظهور بانک های خصوصی بسته شده است و با رشد آنها، صنایع و حوزه های پایین دستی نیز از حمایت بیشتری برخوردار خواهند شد

اما در اینجا موضووع مشخص تری را دنبال می کنیم. نه وضعیت بخش دولتی و خصوصی و غیردولتی در ایران و جهان بلکه تنها به موضوع رقابت جهانی در بخش کوچکی از کسب و کارهای کوچک اینترنتی توجه می می کنیم و به این پرسش پاسخ می دهیم که آیا فرصتی برای رقابت با فیس بوک برای کسب و کارهای اینترنتی ما وجود دارد یا خیر؟

از ملاحظات دولتی و سیاسی و تحریمی و امثال آن که خارج از دسترسی ما هستند می گذریم و به عوامل نزدیک به خود یعنی لایه های سرمایه گذاری، فناوری های نوین و نوآوری و درنهایت مدیریت  می پردازیم:

 

سرمایه گذاری:

بدون سرمایه گذاری های سنگین امکان حضور در عرصه های جهانی فناوری وجود ندارد.  نوآوران و مخترعان جهان راه حل استفاده از منابع سرمایه گذاران را بر می گزینند و در مسیر رشد، مالکیت مادی خود را معمولا تا حد زیادی از دست می دهند، هر چند مالکیت معنوی خویش را در مواردی حفظ می کنند.

در واقع آنچه محقق می شود محصول تلاش جمعی است که با سرمایه و کار و اندیشه و مدیریت خود خلاقیت های اولیه را به روندی از خلاقیت ها و نوآوری ها بدل می سازند و با مدل کسب و کار مناسب، آن را پایدار می سازند

در ایران یافتن سرمایه گذاری های چند ده میلیون دلاری برای سایت های اینترنتی بسیار بسیار محدود و دور از ذهن است و با نگاهی به قد و قواره کسب و کارهای رقیب مثلا فیس بوک که دهها برابر چنین سرمایه گذاری است، متوجه فاصله ها می شویم. یعنی آنچه در اینجا خواب و خیال رقابت محسوب می شود، تنها فرصتی کوچک برای رقابت فراهم می آورد. در واقع فقدان سنت سرمایه گذاری معقول و مقبول در بخش کسب و کارهای اینترنتی مهمترین دشواری رقابت جدی با فیس بوک است

 

قناوری های نوین و نوآوری:

ولع ایرانیان به کسب دانش مثال زدنی است. تلاش عظیم دانشجویان ایرانی برای آموختن در تمام جهان به رسمیت شناخته شده است و در حوزه فناوری های نوین نیز دست ایرانیان حداقل تا پیش از شکل گیری کسب و کارهای موفق ایرانی، باز بوده است

شاید بزرگترین مزیت نسبی ایرانیان، دسترسی به دانش و فناوری های نوین و توانایی توسعه و تکمیل آنها می باشد

عدم استفاده از این استعدادهای نهفته ایرانی در کسب و کارهای ایرانی، بیش از هر چیز به فقدان مدیریت و سرمایه مربوط بوده است یا لااقل تصور اولیه ما چنین است

البته نباید ضعف مفرط فرهنگ کار موفق را نیز از نظر دور داشت. فرهنگ فعالیت جمعی، احترام به سرمایه و کار، تعریف درست از ایده و نوآوری و خلاقیت برای شکل گیری روند سالم و موفق نوآوری و کار اهمیت زیادی دارد

 

مدیریت:

مدیریت حلقه مفقوده اصلی در زنجیره موفقیت های ما است. با مدیریت خوب، سرمایه گذاران اطمینان پیدا می کنند و از توانایی نوآوران و مخترعان استفاده می شود و نیروی خلاق و فعال متخصصان ایرانی به ظهور می رسد

 

حال ببینیم چالش های پیش روی ما کدامند؟ گذشته از مشکلاتی که در مقدمه و سه حوزه اصلی بحث گفته شد، ملاحظات متنوع دیگری در حوزه اصلی رقابت مطرح است. مانند رشد سطح بالای فیس بوک به گونه ای که حتی گوگل پلاس هم نتوانسته فاصله خود را به نحو قابل قبولی با آن کم کند. ریز کردن این چالش ها و بررسی فرصت ها راهبرد اصلی موفقیت پس از آمده شدن مقدمات است

ضعف های فیس بوک راه اصلی ورود به بازار رقابت است. این ضعف ها مستمرا در حال رفع هستند و هر روز که میگذرد فرصت های رقابت کمتر می شود ولی همچنان ضعف های زیادی در ساختار فیس بوک وجود دارد که به خوبی رفع نشده اند و بخشی نیز به دلیل تغییرات فضای جامعه جهانی، به صورت الزامات موخر وارد معادله شده اند که شاید به خوبی از سوی طراحان اینده فیس بوک دیده نشده باشند

سیستم ایمیل مستقل و محبوب که از طریق نزدیک شدن به یکی از سرویس های برتر ممکن است و راه اندازی مستقل آن محل تامل است

سیستم مکمل تجاری که نیازهای کاربران را رفع کند و نیز افزایش مشارکت اقتصادی کاربران با استفاده از هویت معتبر آنان

فعال نبودن کاربران در اداره امور سایت و پوشش فعالیت های اجتماعی و غیردولتی

فقدان رویکرد تامین خدمات و سرویس های ملی و قومی و فرقه ای

ضعف محتوای علمی

ضعف سرویس ها تخصصی برای حرفه ای ها و حرفه ها

...

 

  نظرات ()
مهاجرت در فضای مجازی نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - یکشنبه ۱۳ آذر ۱۳٩٠

همانگونه که پرنده ها با خشک شدن دریاچه ها، مجبور به مهاجرت می شوند. مهاجرت در فضای مجازی نیز چنین است و با توجه به فرصت های زیاد، ممانعت از مهاجرت جز تشدید مهاجرت نتیجه ای ندارد. مانند محیط بانی که با داد و فریاد در میان پرندگان و لگد زدن به آن ها، درخواست می کند که از این مرداب به روی مرداب و دریاچه بغلی نروید

این مهاجرت ها گاهی در میان کاربران وجود دارد و گاهی درمیان بازیگران و فعالان عرصه محتوای و تعامل و سرویس دهنده ها و کسب و کارهای اینترنتی.

ایجاد محدودیت برای دسترسی های پیشین و تغییرات منجر به از میان رفتن بخشی از زیرساخت های تجاری و فنی و ارتباطاتی سرویس دهنده های اینترنتی یکی از مواردی است که  می تواند موجب ناتوانی آنها  و تشویق شان به مهاجرت شود

گاهی این مهاجرت، آنی اجرا می شود و گاهی با روندی کند تر اعمال می شود مثلا در مرحله اول به رفتارهای دو بخشی و دوگانه روی می آورند. یعنی متناسب با محدودیت های جداسازنده بین فضای اینترانت داخلی و اینترنت جهانی، دو طرح موازی کسب و کار را پیش می برند و به اصطلاح خود را وقف می دهند و در مرحله بعدی با تکمیل محدودیت ها و تخریب ها و جداسازی ها، در بهترین حالت به دو نیمه نامساوی از جهات مختلف تقسیم می شوند و دو کسب و کار موازی و به ظاهر مستقل برجای می ماند ولی در اکثر موارد به دلیل قرین نبودن مشتری داخلی و سرویس استاندارد جهانی در کنار یکدیگر، هر دو کسب و کار نابود می شوند

  نظرات ()
استخوان‌های کسب و کارهای شکست خورده ، پی و پایه موفقیت‌های آینده‌اند نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - چهارشنبه ۱٤ اردیبهشت ۱۳٩٠

 

لینک مطلب از مدرسه خورشید

در فاوا نیوز

 

مهدی بوترابی: استخوان‌های کسب و کارهای شکست خورده پی و پایه موفقیت‌های آینده‌اند

بنفشه فارغ‌التحصیل مدرسه خورشید مصاحبه‌ای را با آقای مهدی بوترابی، مدیر گروه سایت‌های پرشین بلاگ، انجام داده‌اند که در زیر می‌خوانید:

آقای بوترابی درس خوانده تاریخ هستند و تا مرحله پیش دفاع دکترا نیز پیش رفته اند ولی از آن به بعد دیگر ادامه تحصیل نداده‌اند و آنچه از حوزه کاری ایشان به چشم می‌خورد، فعالیت روزافزون در حوزه IT است.
همزمان با تحصیل و از سال ۱۳۶۶ با تأسیس نشر سفیر در حوزه انتشار کتاب و از سال ۶۷ با موسسه مطالعات و انتشارات تاریخی میراث ملل در حوزه پژوهش و از سال ۱۳۶۹ با موسسه فرهنگی حنفاء فعالیت فرهنگی و آموزشی را در بازار کسب و کار خصوصی دنبال کرد و از سال ۱۳۷۱ فعالیت‌هایش متوجه حوزه اطلاع‌رسانی و رایانه و فناوری اطلاعات و ارتباطات(فاوا) گردید.
وی هم اکنون مدیر "گروه سایت‌های پرشین بلاگ" می‌باشد که آنچه در این گپ خودمانی کوتاه می‌خوانید مجموعه‌ای از فعالیت‌ها، دغدغه‌ها و ایده‌های ایشان در حوزه کارآفرینی IT است.
آقای بوترابی از مجموعه فعالیت‌های خود در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات این‌چنین می‌گویند:
"از سال ۱۳۷۱ به بعد، به تدریج دایره فعالیت‌های اقتصادی و کارآفرینی را در حوزه کامپیوتر اعم از سخت‌افزار و نرم‌افزار و همچنین اطلاع‌رسانی متمرکز کردم. شاید بی اغراق تا کنون بیش از ۲۰۰ برنامه‌نویس و متخصص رایانه در قالب شرکت‌های تخصصی حنفاء و گروه سایت‌های پرشین بلاگ با بنده همکار بوده‌اند که هم اکنون تعداد زیادی از آنان از کارشناسان ارشد یا مدیران مطرح در زمینه فناوری اطلاعات و ارتباطات هستند".
وی سابقه شکست‌های بسیاری را در کارنامه کاری خود دارد و تهدیدات در حوزه IT را طیف وسیعی مشتمل بر مشکلات بسیار عادی و داخلی مرتبط با منابع انسانی و مالی و شرایط تخصصی تا مشکلات خارجی مرتبط با تحریم‌ها و سیاستگذاری‌ها و اقدامات دستگاه‌های مرتبط چون مخابرات و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی می‌داند.

بوترابی اجرای پروژه‌های بزرگ اتوماسیون در سطح کشور را در کارنامه خود دارد و از سال ۱۳۷۹ در حوزه صادرات نرم افزار نیز فعال بوده است. وی از سال ۱۳۸۲ سرمایه‌گذاری در سایت‌های اینترنتی یا به اصطلاح شرکت‌های دات کام را آغاز کرده و هم اکنون مالک سهم عمده و مدیر گروه سایت‌های پرشین بلاگ است. وی می‌خواهد با واگذاری سهام این مجموعه به فعالین فناوری اطلاعات و ارتباطات و کاربران اینترنتی، امنیت سرمایه‌گذاری در این حوزه را افزایش دهد و به صورت همزمان امکان تجمیع سرمایه مناسب و مرتبط را برای توسعه سرمایه‌گذاری در فضای وب فارسی فراهم سازد. او معتقد است که سایت‌های کوچک و متوسط و گاهی سایت‌های بزرگ به تنهایی قادر به تأمین زیرساخت‌های حقوقی و اقتصادی و مدیریتی خود برای رقابت‌های جدی نیستند و به همین دلیل به الگوی اداره سایت‌های اینترنتی بر اساس ایجاد هولدینگ تخصصی می‌اندیشد و آن را، راه‌حل مناسبی برای حمایت از موفقیت سایت‌های اینترنتی می‌داند.
بوترابی معتقد است که به دلیل اینکه شکست، بحران و تلاطم در این کسب و کار مانند تمام کسب و کارها، بلکه بیش از آنها و به وفور وجود دارد، برنده کسی است که حتی موقع شکست و عقب نشینی، عقب نشینی منظم کند و امکان بازیابی فرصت‌های پیشین را حفظ کند. در این عقب نشینی‌های منظم، می‌توان از موقعیت‌های خوب گذشته، در شرایط مناسب بعدی، استفاده کرد. ایشان حمایت خانواده و دوستان را در این زمینه بسیار مهم می‌داند و چون خود از این حمایت برخوردار بوده‌است، یکی از علت‌های موفقیت در این نوع کارآفرینی را اینگونه حمایت‌ها می‌داند.
به پیشنهاد ایشان و موافقت نظام صنفی رایانه کشور، هم اکنون کارگروه سایت‌های اینترنتی راه‌اندازی شده است که نقش مؤثری در تجمیع و کاربرد دانش صنفی فعالیت وب فارسی خواهد داشت.
مهدی بوترابی درباره مشکلات دیگر در این مسیر به عدم اعتماد و توجه بازار پول و سرمایه به حوزه IT اشاره می‌کند و معتقد است حضور سرمایه‌گذاران مخاطره پذیر و استفاده از الگوی VC یا Venture Capitals (سرمایه‌گذاری مخاطره‌پذیر)، راه‌حل فوری تأمین منابع مورد نیاز و رشد سریع وب فارسی است و در ادامه تجمیع دانش فنی و مدیریتی حوزه وب در چارچوب شرکت‌های مادر و هولدینگ، زیرساخت مکمل و بنگاه‌داری موفق شرکت‌های دات کام خواهد بود.

ایشان اذعان می‌کنند که همیشه در کارآفرینی باید مزایای نسبی را جستجو کرد و در ایجاد یک کسب و کار نباید تمامی منابع صرف یک پروژه گردد ولی متأسفانه اکثر سایت‌های فارسی اینگونه‌اند و کسب و کارشان یا فاقد مزایای نسبی است و یا در چارچوب منطق صفر و یک یعنی موفقیت نهایی و نابودی تمام عیار تعریف می‌شوند.
بوترابی معتقد است که استفاده از تجربه کسانی که در کسب و خود ورشکست شده‌اند و حتی به‌کارگیری آنانی که دوباره وارد فعالیت شده‌اند، از کلیدهای اصلی موفقیت است و در واقع استخوان‌های کسب و کارهای شکست خورده، پی و پایه کسب و کارهای آینده‌اند.

آنچه در صحبت با ایشان بسیار مشهود است، ذهن خلاق و بسیار پویایی است که به طور مرتب به دنبال ایده‌های جدید است و زمینه‌های جدیدی را نیز در این حوزه برای بسیاری از فعالان IT باز کرده و می‌کند. تجربیات گذشته ایشان به انضمام شکست‌ها و تلخکامی‌های مسیر راه اندازی کسب و کارهای جدید در این حوزه، ایشان را انسانی رو به جلو و با نگاه امیدوارانه به کسب و کارهایی که راه اندازی می‌کند بار آورده است. داشتن دانش مناسب و درخور این حوزه، تجربیات متفاوت و مختلف از فعالیت در این بازار و بررسی بارها و بارهای تمامی ضعف‌ها و تهدیدها باعث شده است که ایشان به نقاط قوت خود و فرصت‌های محیطی اشراف مناسبی پیدا کرده و در زمان مناسب برای تأسیس کسب و کارهای جدید اقدام نماید.
آدرس ایمیل ایشان :MEHDI@PERSIANBLOG.IR

  نظرات ()
آمار کاربران داخل ایران در فیس بوک نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - دوشنبه ٥ اردیبهشت ۱۳٩٠

از آنجا که ایران از سوی بعضی قدرتهای جهانی تحریم شده است تا از دسترسی به منابع قدرت باز بماند، و از آنجا که ما خود نیز خود را تحریم میکنیم تا از بعضی دیگر از منابع قدرت یا همان منابع قدرت بازبمانیم، و از آنجا که تاثیر سیاست ها و استراتژی ها را می توان در ارزیابی های کمی بهتر مشاهده کرد و برای تشخیص مسیر آینده

به این تحلیل توجه کنید:

با توجه به تمامی این پارامترها میتوان عدد کاربران ایرانی فیس بوک در داخل کشور و بدون احتساب کاربران ایرانی مقیم خارج از کشور را عددی بین شش تا دوازده میلیون نفر دانست


ادامه مطلب ...
  نظرات ()
تب طلا تا معدن گچ نویسنده: مهدی بوترابی Mehdi Boutorabi - یکشنبه ٤ مهر ۱۳۸٩

مدیر سایت شدن یک خواست است

و راه اندازی یک سایت خوب در اینترنت ماجرایی دیگر

و سایت های خوب بسیارند

اما گاهی تنها تب طلا داریم نه معدن طلا یا حتی معدن کچ

 

  نظرات ()
مطالب اخیر از عصر اطلاعات تا عصر تجربه نقش فناوری در کاهش تراکنش های اجتماعی نگارش بی ویرایش در وبلاگ اعتراف اوباما به خطا در لیبی و آینده سیاسی او پاسخگویی در فضاهای ثالث ظرفیت کشورها برای دمکراسی مجازی نهادهای سیاسی فضای مجازی دمکراسی دیجیتال / مردم سالاری مجازی مقایسه دستاوردهای حوزه فاوا و فضای مجازی خطای استراتژیک تعمیم فاوا به همه حوزه ها
کلمات کلیدی وبلاگ اینترنت وب جامعه فضای مجازی (٧۳) اینترنت (٦٥) جامعه مجازی (٦٠) وبلاگستان (٤۸) وبلاگ چیست؟ (٤٠) فاوا (٢٩) اندیشه (٢٥) وبلاگ (٢٤) فیلترینگ (٢٠) سایتهای اینترنتی (۱٦) نقد و بحث و اندیشه (۱٦) فاوا ( فناوری اطلاعات و ارتباطات ) (۱٦) وب فارسی (۱٤) سایت (۱۳) شبکه اجتماعی مجازی (۱۳) تجربه روزانه پیشنهاد پیش بینی آینده (۱۳) رسانه (۱٢) فیلترینگ و سانسور و مسدودی (۱۱) آینده جهان (۱٠) اینترنت وب جامعه فضای مجازی شبکه اجتماعی وبلاگستان (۱٠) کسب و کار مجازی (٩) وبلاگنویسان (۸) تعامل اجتماعی (٧) فناوری اطلاعات و ارتباطات (٧) جامعه مجازی اینترنت وب (٧) روز وبلاگ فارسی (٧) پرشین بلاگ (٧) فیس بوک (٦) مهدی بوترابی (٦) بازاریابی اینترنتی (٦) هویت مجازی (٦) مصاحبه و خاطره (٦) اینترنت و وب (٦) خبرستان (٦) آزادی (٦) جشنواره اینترنتی (٦) مدیران سایتها (٦) کاربران اینترنت (٦) وبلاگستان فارسی (٥) سایت اینترنتی (٥) وبلاگنویسی (٥) اینترنت ملی (٥) میراث دیجیتال (٥) مصاحبه (٥) ابر رسانه و رسانه و رسانه اجتماعی (٥) تبلیغات آنلاین (٥) جشن تولد پرشین بلاگ (٥) جشن وبلاگ فارسی (٤) جشن بانوان برتر وبلاگستان (٤) گروه سایت های پرشین بلاگ (٤) آموزش و تحقیق (٤) امنیت و امنیت ملی (٤) دانش و قدرت و ثروت (٤) سلامت مجازی (٤) نظرسنجی و افکار سنجی و افکار عمومی (٤) لینک (٤) عکس (٤) انتخابات (٤) گوگل (٤) اراذل و اوباش (٤) وبلاگنویس (٤) انتخابات دهم ریاست جمهوری (٤) افکار عمومی (۳) اقتدار دولتها (۳) حریم خصوصی (۳) وبلاگ تخصصی (۳) انسان (۳) پرشین بلاگ (۳) نظرسنجی (۳) رضا کیانیان (۳) تحریم (۳) مردم سالاری مجازی (۳) تولید محتوای فارسی (۳) فیلترینگ و سانسور (۳) بزرگداشت و یادبود و مناسبت (۳) امنیت فضای مجازی (۳) گوگل پلاس (۳) وبلاگ فستیوال (۳) جامعه مجازی و اینترنت وب (۳) روز وبلاگ (۳) اطلاع رسانی (۳) موتورهای جستجوگر (۳) کمیته تعیین مصادیق (۳) دادسرای اینترنت (٢) فیلترینگ اشتباهی (٢) تعاملات اجتماعی (٢) سرمایه گذاری (٢) مسابقه وبلاگنویسی (٢) محیط سالم (٢) پارلمان مجازی (٢) نشریه الکترونیکی (٢) وبلاگ گروهی (٢) محمد علی ابطحی (٢) معصومه ابتکار (٢) سروش صحت (٢) روز جهانی وبلاگ (٢) مستعار نویسی (٢) امیر خادم (٢) آسیب اجتماعی (٢) نقشه جامعه مجازی (٢) شورایعالی فضای مجازی (٢) شبکه گردشگری مجازی (٢) شبکه مجازی گردشگری (٢) جشنواره مسابقه اینترنتی (٢) ایده و کارآفرینی و نوآوری (٢) جامعه مجازی و اینترنت (٢) فرهنگ و آیین و دین (٢) منافع ملی (٢) ستاد مجازی انتخابات (٢) ابر رسانه و رسانه (٢) آزادی و دسترسی به اطلاعات (٢) علیرضا عسگری (٢) جنگ سایبری (٢) سئو seo (٢) مهاجرت (٢) نوروز (٢) انتخابات 24 اسفند (٢) عمو پورنگ (٢) وب (٢) جوانان (٢) رسانه مجازی (٢) حقوق شهروندان مجازی (٢) فیلترنت ملی (٢) دات کام (٢) طراحی وب (٢) استبداد (٢) گروههای اینترنتی (٢) وبگرد (٢) زندگی مجازی (٢) گروههای مرجع اینترنتی (٢) شهروندان مجازی (٢) مردم سالاری (٢) زندگی دیجیتال (٢) شکاف دیجیتالی (٢) داریوش فرضیایی (٢) قرار وبلاگی (۱) سرزمین مادری (۱) پزشکان (۱) تبعیض جنسیتی (۱) اسپم (۱) تالیا (۱) فناوری اطالاعات (۱) پرشین وبلاگ (۱) اقتدارگرایان اینترنت (۱) ابرقدرتها (۱) گروههای مرجع (۱) شبکه اجتماعی (۱) ضیایی پرور (۱) پرشین بلاگ دات کام (۱) پرشین بلاگ دات آی آر (۱) انجمن صنفی (۱) icc (۱) حاشیه نویسی (۱) کامنتینگ (۱) ریزش اطلاعات (۱) جهان سوم (۱) وطن (۱) سایتهای موسیقی (۱) حجاب و عفاف (۱) رسانه های دیجیتال (۱) امر به معروف (۱) نهی از منکر (۱) صنعت it (۱) فیلترننت ملی (۱) persianblog (۱) boutorabi (۱) امین پور (۱) ابر رسانه (۱) کلوپ (۱) صنف اینترنت (۱) شغل اینترنتی (۱) تیم برنرز لی (۱) w3c (۱) www (۱) مخترع وب (۱) زنده رود (۱) خانه پدری (۱) وب مستر (۱) قاره جدید (۱) ماتریکس (۱) رنسانس اینترنتی (۱) دانش (۱) افغانستان (۱) همایش (۱) دین (۱) قرآن (۱) مذهبی (۱) عشق (۱) جشن (۱) دانلود (۱) موبایل (۱) زنان (۱) اخلاق (۱) خاطره (۱) بلاگ (۱) ایرانسل (۱) فناوری اطلاعات (۱) وبگردی (۱) مایکروسافت (۱) خاتمی (۱) دیجیتال (۱) پروفایل (۱) بیل گیتس (۱) جشن تولد (۱) تلفن (۱) وبلاگهای تخصصی (۱) وبلاگهای سیاسی (۱) قیصر (۱) پشت صحنه (۱) آی تی (۱) پیام (۱) بوترابی (۱) زبان فارسی (۱) پیشنهاد (۱) ایمیل (۱) تاجیکستان (۱) کاریکاتور (۱) کپی رایت (۱) قرآن کریم (۱) عدالت (۱) یادداشت (۱) فید (۱) blog (۱) سپاه جاویدان (۱) صادرات نرم افزار (۱) فاوا ( فناوری اطلاعات و ارتباطات ) ا (۱) اصلاح طلبان و اصولگرایان (۱) هولدینگ (۱) بازاریابی شبکه ای (۱) اخلاق و اخلاقیات در جامعه مجازی (۱) نخبگان مجازی (۱) جنگ نرم (۱) دروغ و تخریب (۱) مونیتورینگ (۱) نظرسنجی و افکار سنجی (۱) وب معنایی (۱) احزاب و تشکل ها (۱) حقوق بشر و قضاوت (۱) پورتال پرتال (۱) مرجعیت مجازی (۱) مرجعیت و نخبگان مجازی (۱) آسیب شناسی فضای مجازی (۱) همایش مسابقه جشنوواره (۱) پیام رسانه (۱) شناخت منطق (۱) جنگ نرم و سخت و سایبری (۱) مصاحبه خاطره پیام (۱) عدالت آزادی آگاهی انتخاب اختیار (۱) آسیب اجتماعی و فردی (۱) شهرت مجازی (۱) رضایت کاربران (۱) ایده و کارآفرینی (۱) دایرکتوری فهرست سایت (۱) اینفوگرافیک (۱) جنگ سایبری نرم سخت صلح بحران رقابت (۱) اینترنت وب جامعه مجازی اینترانت شبکه ملی اطلاعات (۱) بازریابی الکترونیکی اینترنتی (۱) کنسرسیوم آموزش الکترونیک (۱) آموزش الکترونیکی و اینترنتی (۱) فیلترنت اشتباهی (۱) انجمن سایتهای فارسی (۱) جهانی سازی (۱) رسانه دیجیتال (۱) اینتنرنت (۱) نشریه اینترنتی (۱) رنکینگ (۱) فرهنگسرای بانو (۱) فضای مجازی (۱) blog day (۱) مهدوی واعظ (۱) چکاد (۱) گروه موسیقی چکاد (۱) دفاع مقدس (۱) قیصر امین پور (۱) صدا و سیما (۱) رضا یزدانی (۱) نجبا (۱) شریف زادگان (۱) hypertext (۱) سایت عمو (۱) گروه اینترنتی (۱) حقوق مولفین (۱) حق نشر (۱) پهنای باند (۱) خرافه (۱) بانکی (۱) انحصار (۱) صفحه نمایش (۱) چاپار (۱) پروچیستا (۱) ساماندهی (۱) قلب مجازی (۱) دولت الکترونیک (۱) هرزه نگاری (۱) باشگاه (۱) نشریات دیجیتال (۱) شایا تجلی (۱) ایران و ایرانی (۱) طراح وب (۱) گزارش تصویری (۱) تبلاگ (۱)
دوستان من زمان بیکرانه ایران جاودانه اکرنه تاجیکستان بر فراز جهان وبلاگ اکرنه ابتکار سبز وبلاگ شخصی خانم دکتر معصومه ابتکار ابتکار سبز وبلاگ شخصی خانم دکتر معصومه ابتکار ایران و ایرانشناسی ایران و ایرانشناسی باشگاه مجازی مدیران و متخصصان ایران سیمرغ پرتال زیگور طراح قالب